|
Ngöôøi Chuû Tieäm vaø Teân
Troäm Ñaõng Trí
Löõ

Khung kính cuûa caùnh cöûa tieäm bò ñaäp beå. Caûnh
saùt tôùi laøm bieân baûn, hoûi ngöôøi chuû tieäm raèng oâng
ñaõ maát nhöõng gì. Ngöôøi ta chôø ñôïi moät danh saùch
daøi ngoaèng, khai baùo nhöõng ñoà vaät bò maát caép. Nhöng
khoâng, caâu traû lôøi cuûa ngöôøi chuû tieäm laøm moïi
ngöôøi ngaïc nhieân. OÂng ta noùi: “Toâi khoâng bieát mình
ñaõ maát gì. Chaéc chaén teân troäm ñaõ laáy cuûa toâi moät
vaät thaät ñaét giaù. Nhöng hieän giôø, nhìn beà ngoaøi,
coù veû nhö teân troäm khoâng laáy ñi moät thöù gì caû.
Toâi nghi laém.”
Nhöõng vieân caûnh saùt khoâng haøi loøng vôùi caâu
traû lôøi cuûa ngöôøi chuû tieäm. Hoï hoûi: “OÂng khoâng bò
maát tieàn?” Ngöôøi chuû tieäm traû lôøi: “Daï khoâng.
Ñieàu naøy ñôn giaûn thoâi. Hoï ñaäp cöûa, vaøo tieäm luùc
ban ñeâm, thì trong tieäm toâi laøm gì coù tieàn maët. Toâi
ñaõ ñem heát tieàn veà nhaø tröôùc khi ñoùng cöûa tieäm.”
Caûnh saùt laïi hoûi: “Nhöõng moùn maéc tieàn nhaát trong
tieäm coù bò laáy ñi hay khoâng?” Ngöôøi chuû tieäm laéc
ñaàu, ra veû khoù hieåu: “Khoâng. Laï thaät. Coù nhöõng
moùn ñoà trò giaù caû chuïc ngaøn ñoàng, nhöng keû troäm ñaõ
khoâng ñoäng tay ñeán. Cho neân toâi nghó teân troäm ñaõ
laáy ñi moät vaät quí giaù laém, nhaát thôøi toâi chöa nghó
ra maø thoâi.”
Roài haõng baûo hieåm göûi ngöôøi tôùi. Ngöôøi chuû
tieäm cuõng khai y heät nhö ñaõ khai vôùi caûnh saùt. Nhaân
vieân haõng baûo hieåm nhaán maïnh: “Neáu oâng khoâng khai
baùo laø ñaõ maát moät vaät gì cuï theå, ñeå chuùng toâi ghi
vaøo bieân baûn thì haõng baûo hieåm seõ khoâng boài thöôøng
cho oâng ñaâu nheù.” Ngöôøi chuû tieäm boái roái: “Toâi xin
thaät tình thöa vôùi quùi oâng laø toâi khoâng bieát mình bò
maát gì. Neâuù khai doái thì toâi seõ gaëp nhieàu khoù
khaên hôn nöõa.” Nhaân vieân haõng baûo hieåm cöôøi: “Toâi
khoâng khuyeán khích oâng khai doái. Toâi chæ yeâu caàu
oâng kieåm tra haøng hoùa thaät kyõ caøng. Chuùc oâng moät
ngaøy thaät ñeïp.”
II
Ngöôøi ngaïc nhieân nhaát laø teân troäm. Haén cuõng
khoâng nhôù laø maáy hoâm tröôùc, ñaäp cöûa, vaøo tieäm laáy
troäm, haén ñaõ mang theo nhöõng gì. Khoâng leõ haén vaøo
tieäm roài laïi ra tay khoâng? Voâ lyù. Moät tay aên troäm
chuyeân nghieäp nhö haén khoâng bao giôø laån thaån, lô
ñaõng nhö vaäy. Haén yeân trí laø ñaõ laáy ñi moät vaät
raát quùi giaù. Hieän giôø vaät ñoù naèm trong nhaø cuûa
haén. Haén kieåm tra ñoà vaät trong nhaø laïi moät laàn
nöõa. Caøng tìm kyõ, teân troäm caøng luùng tuùng. Haén
khoâng theå xaùc ñònh ñöôïc vaät haén laáy trong tieäm maáy
hoâm tröôùc laø vaät gì?
Khoâng leõ baùo chí laïi vieát ñuùng? Töôøng thuaät
vuï maát troäm, nhieàu tôø baùo cho raèng haén laø moät teân
troäm ñaõng trí, vaøo ñeán tieäm roài maø queân laáy troäm
ñoà. Haén caûm thaáy xaáu hoå. Chaúng leõ haén laø teân
aên troäm toài nhö vaäy sao? Nhaát laø haén nghe ngöôøi
chuû tieäm lieät keâ nhöõng moùn haøng quùi vaãn coøn naèm
yeân trong tieäm sau vuï aên troäm. Sao laï vaäy caø? Hay
haén chöa heà ñeán aên troäm cöûa tieäm sang troïng aáy?
Ñieàu haén khoâng theå chaáp nhaän laø vaøo ñöôïc cöûa tieäm
roài, haén laïi chòu ra vôùi hai baøn tay khoâng.
III
Gaõ aên troäm ñaõ laáy ñi moùn gì? Ngöôøi chuû tieäm
thaéc maéc, suy nghó hoaøi. OÂng caûm thaáy maát maùt moät
moùn gì raát quan troïng ñoái vôùi oâng. Moät teân troäm
cheâ bai, khoâng theøm laáy nhöõng moùn haøng maéc tieàn
nhaát cuûa tieäm oâng thì phaûi laø moät teân troäm phi
thöôøng. Coù theå haén laø moät teân thaùm töû tö, vaøo
tieäm oâng ñeå sao cheùp nhöõng taøi lieäu naøo ñoù. OÂng
nghó tôùi nhöõng böùc thö rieâng cuûa oâng. Nhöõng laù thö
maø ngay chính vôï oâng cuõng khoâng heà bieát tôùi. Hay
nhöõng böùc thö ñieän töû naèm trong maùy vi tính cuûa oâng?
Roõ raøng laø oâng ñaõ maát moät moùn gì maø giaù trò cuûa
noù coøn cao hôn caû tieàn baïc. Noù coù lieân heä ñeán
danh döï cuûa oâng.
OÂng baát an. OÂng tieác reû aân haän laø ñaõ khoâng
thieâu huûy ñi nhöõng laù thö kia. OÂng muoán giöõ laïi
nhöõng laù thö aáy nhö nhöõng gì rieâng tö nhaát cuûa oâng.
Haén phaûi laø moät teân thaùm töû tö. Bieát ñaâu chính vôï
oâng laø ngöôøi ñaõ boû tieàn ra thueâ haén. Naøng thieáu
gì tieàn. Nhieäm vuï cuûa teân thaùm töû laø sao cheùp taøi
lieäu chöù khoâng phaûi aên troäm. Nhöng laøm sao naøng
laïi bieát nhöõng caát giaáu, che ñaäy cuûa oâng?
Vaäy gaõ aên troäm ñoù ñaõ laáy gì cuûa oâng? Nhaát
ñònh gaõ ñaõ troäm ñi nhöõng bí maät maø oâng quí nhö sinh
maïng cuûa mình. OÂng thaät nheï daï, tin raèng seõ khoâng
ai khaùm phaù ra nhöõng gì oâng heát loøng caát giöõ.
Khoâng ai coù theå boài thöôøng cho oâng nhöõng thaát thieät
naøy.
IV
Haén khoâng laáy gì thieät ö? Gaõ aên troäm coá tình
hoài töôûng. Ñeâm hoâm ñoù haén coù say röôïu khoâng? Taïi
sao haén laïi khoâng nhôù gì heát vaäy? Coù leõ haén mang
trong mình moät côn beänh naøo thaät nguy hieåm. Beänh
ñaõng trí? Khoâng, nhaát ñònh haén ñaõ laáy ñi moät moùn
ñoà maø haén tin laø coù giaù trò laém. Vaäy maø nguû moät
giaác daäy, haén queân tieät ñi ñaõ caát moùn ñoà ñoù ôû nôi
naøo trong caên nhaø cuûa mình.
Vaâng, caát giaáu laø ngheà cuûa haén. Nhaát ñònh
haén ñaõ caát giaáu thaät kín vaø khoâng nhôù ra laø ñoù laø
choã naøo. Haén taïm thôøi chaáp nhaän loái giaûi thích ñoù.
Haén baät cöôøi, khaâm phuïc taøi caát giaáu cuûa mình. Haén
maø giaáu thì ñöøng hoøng coù ngöôøi naøo tìm ra ñöôïc.
Chính haén coøn khoâng tìm ra ñöôïc choã haén giaáu nöõa laø
ngöôøi khaùc. Caû cuoäc ñôøi, haén caát giaáu khoâng bieát
bao nhieâu laø chuyeän bí maät. Haén qua maët caûnh saùt
thaät deã daøng. Vaø ñaây laø laàn ñaàu tieân haén qua maët
ñöôïc chính mình. Haén khoâng tìm ra ñöôïc choã haén caát
giaáu moùn ñoà quùi giaù haén vöøa aên troäm ñöôïc.
V
Caát giaáu moät caùch leùn luùt; ngöôøi chuû tieäm
chôït thaáy mình ñaõ töøng haønh xöû nhö moät teân aên troäm.
OÂng ñaõ aên troäm nieàm tin cuûa vôï mình bao nhieâu naêm
trôøi. Baây giôø thì taát caû ñaõ phôi baøy ra aùnh saùng.
Heøn gì maø daïo naøy thaùi ñoä cuûa vôï oâng ñoái vôùi oâng
hôi khaùc laï. Trong ñoâi maét cuûa naøng, oâng ñoïc ñöôïc
söï khinh bæ, thöông haïi.
OÂng seõ noùi gì vôùi naøng? OÂng xin loãi? Hay laø
oâng giöõ thaùi ñoä im laëng, xem nhö khoâng coù chuyeän gì
xaûy ra? Nhöng lieäu oâng coù chòu noåi söï khinh khi, nghi
ngôø cuûa naøng khoâng? Soáng vôùi nhau maø hai ngöôøi
khoâng coù söï thaønh thaät, tin yeâu nhau thì ñoù khoâng
phaûi laø moät cuoäc soáng coù haïnh phuùc. Töï nhieân oâng
nhaän ra laø trong ñôøi soáng gia ñình, oâng chöa thaät söï
coù haïnh phuùc. Neáu coù haïnh phuùc, thì töï nhieân oâng
khoâng caàn phaûi coù thaùi ñoä caát giaáu, leùn luùt nhö
moät teân aên troäm.
Coøn vôï oâng? Naøng coù haïnh phuùc khoâng? Naøng
coù phaûi laø ngöôøi möôùn thaùm töû tö ñeán tieäm, vaøo
vaên phoøng oâng ñeå sao cheùp nhöõng böùc thö rieâng cuûa
oâng khoâng? Hay taát caû chæ laø saûn phaåm nghi ngôø,
töôûng töôïng cuûa oâng? Neáu vaäy thì taïi sao teân troäm
laïi khoâng theøm laáy ñi baát cöù moät vaät gì trong tieäm.
Voâ lyù laém. Ñaây khoâng phaûi laø moät vuï troäm bình
thöôøng, maø chính laø moät vuï troäm taøi lieäu. OÂng caûm
thaáy vöøa xaáu hoå, vöøa böïc boäi, vaø laïi vöøa ñau loøng.
Vôï oâng, naøng cuõng khoâng coù haïnh phuùc.
Phaûi roài, naøng ñau khoå laém. Naøng khoâng coù
caùch naøo ñeå noùi cho oâng hieåu ñöôïc noãi loøng cuûa
naøng. Naøng laø naïn nhaân cuûa söï nghi ngôø, ghen tuoâng,
sôï haõi vaø khinh khi trong loøng mình. Naøng möôùn thaùm
töû tö laáy troäm thö rieâng cuûa oâng ñeå laøm gì? Naøng
muoán coù baèng côù ñeå sæ nhuïc oâng? Khoâng phaûi vaäy.
Naøng chæ haønh ñoäng trong ñau khoå maø thoâi. Naøng
khoâng bieát laø mình ñang laøm gì. Vaø töø luùc naøo,
naøng cuõng ñaõ trôû thaønh moät teân aên troäm.
VI
Haén caát giaáu moùn ñoà aên troäm ñöôïc ôû nôi naøo?
Vaø haén ñaõ laáy ra khoûi tieäm moùn ñoà gì? Taïi sao haén
laïi trôû thaønh ñaõng trí, hay queân nhö vaäy? Haén baét
ñaàu nhìn laïi baûn thaân mình. Coù theå ñaây khoâng phaûi
laø laàn ñaàu tieân haén queân ñi moät choã caát giaáu.
Thoùi quen giaáu gieám ñaõ aên saâu vaøo con ngöôøi gaõ.
Thoùi quen ñaõ khieán cho haén khoâng daùm trình baøy coâng
khai moät caùi gì, duø ñoù laø moät caûm xuùc, moät yù nghó.
Roõ raøng laø haén löôøng gaït, qua maët ñöôïc chính
caû mình. Chính haén khoâng khaùm phaù ra choã haén caát
giaáu, vaø thaäm chí khoâng bieát vaät haén ñaõ caát giaáu.
Nhö vaäy trong caùi ñaàu cuûa haén, bao nhieâu yù nghó ñang
chaïy trong ñoù, coù thaät söï laø yù nghó cuûa haén? Lieäu
nhöõng yù nghó chaân thaønh nhaát cuûa haén cuõng ñaõ bò
haén choân thaät saâu kín trong loøng, saâu ñeán ñoä maø
chính haén cuõng khoâng bieát nhöõng yù nghó ñoù laø gì vaø
khoâng coù caùch gì ñeå tieáp xuùc ñöôïc vôùi chuùng noù hay
khoâng?
Haén laø ai? Haén laø moät teân aên troäm chuyeân
nghieäp. Laàn ñaàu tieân, haén thaáy mình ñaõ aên troäm
ngay chính baûn thaân mình. Haén caûm thaáy ñang ñaùnh maát
laáy chính mình. Söï soáng cuûa haén ñaõ vaø ñang bò haén
aên troäm, laáy ñi vaø caát giaáu ôû moät nôi maø haén
khoâng bieát ñeán. Haén boãng thaáy theøm moät söï ngay
thaúng, chaân thaät. Haén chôït thaáy muoán tìm ra con
ngöôøi thaät cuûa mình. Haén muoán soáng thaät. Ít ra,
haén phaûi soáng thaät vôí chính haén.
VII
Ngöôøi chuû tieäm khoâng theå tieáp tuïc soáng vôùi
vôï vôùi hai khuoân maët khaùc nhau nhö vaäy. OÂng phaûi
thay ñoåi caùch soáng cuûa mình. OÂng caàn chaám döùt söï
giaáu gieám. Söï giaáu gieám khoâng mang laïi haïnh phuùc
cho oâng vaø vôï oâng. Ñieàu naøy ñaõ trôû neân roõ raøng.
OÂng thaáy theøm moät khoâng gian töï do. OÂng thaáy thieáu
moät söï chaân thaønh giöõa hai vôï choàng.
Teân aên troäm ñaõ laáy gì ra khoûi tieäm cuûa oâng?
Laàn ñaàu tieân, oâng tin raèng haén khoâng laáy gì caû.
Haén laø moät teân aên troäm ñaõng trí. Thay vì aên troäm,
haén ñaõ ñeå laïi cho oâng moät taëng phaåm voâ giaù:
loøng thaønh thaät. Chæ coù söï thaønh thaät môùi mang
laïi cho oâng vaø vôï oâng nieàm haïnh phuùc. OÂng muoán
soáng thaät vôùi vôï oâng. Nghó ñeán ñoù, loøng oâng boãng
thaáy vui leân roän raõ. Moät nieàm vui maø laâu nay oâng
ñaõ ñaùnh maát. Vaâng, nhaát ñònh oâng seõ soáng thaät vôùi
chính baûn thaân oâng.
VIII
Chieàu hoâm ñoù, ngöôøi chuû tieäm vaø teân aên troäm
gaëp nhau trong moät coâng vieân. Hoï khoâng nhaän bieát
nhau. Nhöng qua moät vaøi caâu trao ñoåi, caû hai ngöôøi
ñeàu nhanh choùng trôû thaønh moät ñoâi baïn thaân. Hai
ngöôøi noùi vôùi nhau caû moät buoåi chieàu. Hoï thích thuù,
nhaän thaáy nôi ngöôøi kia moät söï chaân thaønh thaät hieám
thaáy. Hôn nöõa, caû hai ngöôøi ñeàu thaáy ngöôøi baïn môùi
cuûa mình laø moät ngöôøi coù haïnh phuùc. Hoï chia tay
nhau trong nieàm vui, caûm thaáy mình may maén coù ngöôøi
baïn môùi, vaø thaáy ñaõ ñöôïc hoïc nôi baïn mình nhöõng
ñieàu heát söùc laø quùi baùu. Hoï coù caûm töôûng laø vôùi
ngöôøi baïn naøy, hoï seõ khoâng bao giôø giaáu gieám moät
ñieàu gì caû.
Sunnyvale, 3/25/08
----o0o---
|