|
Hoïc theo haïnh Toå Sö
Ñaïi
sö Trieät Ngoä daïy: “Thaät vì sanh töû, phaùt loøng Boà
Ñeà, duøng tín nguyeän saâu, trì danh hieäu Phaät.”
Möôøi saùu chöõ naøy laø cöông toâng gieàng moái cuûa phaùp
moân nieäm Phaät. Neáu khoâng phaùt loøng chaân thaät
thieát tha vì noãi khoå sanh töû thì taát caû lôøi khai thò
ñeàu phuø phieám, bôûi vì taát caû söï khoå trong ñôøi naøy
khoâng gì hôn laø vieäc sanh töû. Chuùng ta töø voâ löôïng
kieáp ñeán nay, soáng cheát, cheát soáng, ra khoûi baøo thai
naøy laïi chui vaøo moät baøo thai khaùc, boû lôùp da naøy
laïi mang moät lôùp da khaùc, khoå naõo quaù nhieàu khoâng
kham noåi, huoáng chi töï mình chöa thoaùt luaân hoài, laøm
sao traùnh khoûi ñoïa laïc? Than oâi, khi moät nieäm
sai laàm lieàn rôi vaøo ba ñöôøng ñòa nguïc, ngaï quæ, suùc
sanh, deã tôùi maø khoù lui chaân, chòu ñoïa ñaøy khoå ñau
kieáp kieáp! Cho neân ñaïi chuùng phaûi heát söùc lo
sôï maø nghó ñeán vaán ñeà sanh töû nhö chòu tang cha meï,
nhö cöùu löûa ñoát treân ñaàu maø gaéng coâng chuyeân tinh
tu taäp; ta ñaõ khoå vì söï soáng cheát maø caàu thoaùt ly,
phaùt loøng töø bi tin töôûng ñeán taát caû muoân loaøi
cuõng ñau khoå nhö vaäy. Chuùng sanh cuøng ta ñoàng moät
baûn theå, laø cha meï ta trong nhieàu kieáp, laø chö Phaät
ñôøi vò lai, neáu chaúng phaùt taâm cöùu ñoä, chæ caàu giaûi
thoaùt rieâng mình thì ñoái vôùi tình coù choã chöa an, ñoái
vôùi lyù coù ñieàu thieáu soùt. Huoáng chi chaúng phaùt
ñaïi taâm thì ngoaøi khoâng theå caûm thoâng vôùi Phaät,
trong khoâng theå kheá hôïp vôùi taùnh chaân, treân
khoâng theå troøn quaû Boà Ñeà, döôùi khoâng theå ñoä khaép
muoân loaøi. Nhö theá laøm sao baùo aân nhieàu kieáp, laøm
sao giaûi thích oan gia nhieàu ñôøi, laøm sao thaønh töïu
caên laønh gieo troàng töø xöa, laøm sao saùm tröø toäi
nghieäp oan khieân taïo ra veà tröôùc? Vaø nhö theá
thì tu haønh choã naøo cuõng gaëp chöôùng duyeân, duø cho
coù thaønh töïu thì cuõng chæ laø quaû vò thaáp, cho neân
phaûi xöng taùnh phaùt loøng Boà Ñeà vaäy.”
Ñoù laø moät trong soá raát nhieàu lôøi khai thò
cuûa chö Toå maø Minh Taâm toâi ñöôïc nghe trong suoát
nhöõng buoåi coâng khoùa nieäm Phaät Thaäp Kyù Soá taïi
chuøa Ñöùc Vieân (San Jose, CA). Minh Taâm toâi coù thieän
duyeân ñöôïc tham döï vaøo nhöõng khoaù tu nieäm Phaät naøy
suoát ba thaùng Haï vaø cuoái Ñoâng 08, vaø caøng haïnh
phuùc hôn laø ñöôïc choïn ñeå ñoïc laïi nhöõng lôøi khai thò
cuûa chö Toå cho ñaïi chuùng cuøng nghe.
Töøng lôøi, töøng chöõ, töøng caâu cuûa chö Toå
daïy nhö tieáng ñaïi hoàng chung vang leân giöõa ñeâm
tröôøng taêm toái, nhö dao cöùa vaøo tim, nhö muoái chaø
xaùt vaøo veát thöông ræ maùu, ñaùnh ñoäng vaøo taâm thöùc
noâng noåi ñaày voïng töôûng chao ñaûo cuûa keû ngu muoäi
naøy, khieán toâi chôït böøng tænh côn moäng daøi suoát maáy
chuïc naêm tröôøng trieàn mieân dong ruoãi theo caûnh traàn
hö huyeãn.
Nhôù laïi ngaøy xöa, Minh Taâm toâi, moät con
ngöôøi coøn beù nhoû, vò trí xaõ hoäi raát nhoû, hoïc vaán
kieán thöùc laïi caøng nhoû hôn nöõa, nhöng lyù töôûng laïi
quaù to lôùn, chí höôùng cuõng to lôùn vaø caùi Ta (coàng
keàng moâng muoäi) laïi caøng to lôùn hôn nöõa . . . toâi
nghe noùi laøm Sö coù nghóa laø laøm Thaày trôøi ngöôøi (thieân
nhaân chi ñaïo sö), theá laø treân ñaàu choàng theâm moät
caùi ñaàu to lôùn, toâi mang theo caû caùi khoái vuõ truï
lyù töôûng ‘laøm thaày thieân haï’ ñoù vaø caùi chí khí
ngaïo ngheã ‘caét aùi töø thaân’ xuaát gia, böôùc vaøo chuøa
vaø aâm thaàm vaïch saün cho mình nhöõng phöông phaùp qui
moâ ñeå xoâng pha nghieân cöùu laõnh vöïc kinh ñieån.
OÂi! Vuõ truï trong toâi sao maø to lôùn theá, sao
maø bao la theá, treân caùi hình theå caàu voàng naêm saéc
kia chæ coù mình toâi bay löôïn, oâi, toâi caûm thaáy toâi
anh huøng quaù, toâi vó ñaïi quaù, daùm caét boû maùi toùc
daøi chaám löng vaø daùm aên chay ñeå laøm “Sö” nöõa, trong
khi ñaùm baïn hoïc cuøng lôùp cuûa toâi khi ra tröôøng ñeàu
taát baät vaát vaû: ngöôøi thì chaïy choït ñeå tìm moät
vieäc laøm hôïp yù xöùng danh, keû thì vöông mang sôïi daây
tình aùi laäp gia ñình, vaø cuõng coù ngöôøi möu caàu xa hôn
bay luoân ra nöôùc ngoaøi taïo döïng con ñöôøng danh lôïi
ngheânh ngang . . . oâi, chæ coù mình toâi, chæ coù mình
toâi laø daùm ra ñi quyeát tìm Chaân Lyù!
Toâi khoâng thích hoïc caùc boä kinh Nam Taïng maø
chæ thích tuïng hay nghe giaûng caùc boä kinh Ñaïi Thöøa
Phaùp Hoa, Hoa Nghieâm, Kim Cang, v.v. Toâi cuõng raát say
meâ hình aûnh coâ ñôn cuûa Phaät treân tay chæ coù moät bình
baùt ñi khaép vaïn daëm ñöôøng xa truyeàn trao chaân lyù hay
böôùc ñi ñoäc haønh cuûa ñaïi sö Vónh Gia Huyeàn Giaùc . . .
vaø caùi Ta ngaïo ngheã ñoù cuûa toâi laïi caøng ngaát
ngöôõng hôn khi toâi hoïc thaàn chuù Laêng Nghieâm, töôûng
töôïng dieãn ñaït hình aûnh moät “nhaø sö nöõ hieäp” ñaày
khí phaùch hieân ngang xoâng pha vaøo choán ñòa nguïc toái
taêm hay coõi ñôøi nhieàu gian khoå khoù khaên nhö lôøi theä
nguyeän cuûa ngaøi A Nan: “Nguõ tröôïc aùc theá theä tieân
nhaäp, nhö nhöùt chuùng sanh vò thaønh Phaät, chung baát ö
thöû thuû Neâ Hoaøn . . .” vì theá vaøo nhöõng buoåi coâng
phu khuya, aâm thanh chaùt chuùa cuûa toâi laán aùt heát caû
ñaïi chuùng, oàm oàm keâu gaøo leân nhöõng caâu theä nguyeän
ñoù nhö phoâ baøy cho Ñöùc Phaät bieát roõ laø “Phaät ôi,
con ñaây, con laø ngöôøi saün saøng nhaûy vaøo daàu soâi
löûa boûng ñeå cöùu khoå chuùng sinh, y nhö ngaøi A Nan ñaõ
laäp theä, con ñaây, chính con ñaây!!” vaø moãi laàn ñöôïc
noùi vôùi Phaät nhö vaäy, ñöôïc phoâ dieãn ra caùi “ñaïi
huøng taâm” nhö vaäy, toâi nhö khoûe haún ra, saûng khoaùi
laï thöôøng, taâm traïng cöù bay boång laâng laâng chín
taàng maây (vì traïng thaùi sung maõn ñoù, ñaïi chuùng ôû
chuøa ñaõtaëng toâi bieät hieäu ‘Hoäi Tröôûng Am Maây Nguû’
hay ‘Keû gaùc coång thieân ñöôøng’), vaø nhöõng thieân Tyø
Ni Nhaät Duïng, Caûnh Saùch, Oai Nghi, caùc thôøi khoùa,
saùm nguyeän, v.v. maø Sö Phuï chuùng toâi baét phaûi hoïc
thuoäc, ñeàu ñöôïc toâi ngaáu nghieán, chaát ñaày caùi buïng
tham caàu vó ñaïi cuûa toâi . . . vaø caøng töï maõn vôùi
chính mình bao nhieâu, caùi Ta trong toâi caøng baønh
tröôùng kinh khuûng leân ñeán noãi toâi chæ thaáy coù mình
toâi laø gioûi nhaát chuøa.
Toâi thöùc hoâm, thöùc khuya, chong ñeøn mieät
maøi vôùi saùch vôû. Toâi tìm toøi trong thö vieän tröôøng,
toâi luïc laïo nhöõng choàng saùch cuõ. . . mong tìm thaáy
nhöõng dieãn dòch hay giaûi thích nhöõng thuaät ngöõ Phaät
giaùo, nhöõng yù töù thaâm saâu, nhöõng caên nguyeân nghóa
lyù vi dieäu u huyeàn trong kinh ñieån ñeå chöùng toû cho
caùc huynh ñeä ñoàng moân hay caùc Phaät töû caùi khaû naêng
kieán thöùc Phaät giaùo cuûa toâi. Khi baét gaëp nhöõng
caùi nhìn chieâm ngöôõng hay soi moùi nghi ngôø, nhöõng caâu
noùi khen taëng thaùn phuïc, toâi giaû vôø khieâm toán nhöng
thaáy caû caùi loã muõi nôû to ra tröôùc maét, phaäp phoàng
hít vaøo heát nhöõng aâm thanh ngoït ngaøo khen ngôïi ñoù.
OÂi, sao nhöõng lôøi khen taëng cuûa ngöôøi ta môùi eâm tai
laøm sao, môùi ngoït ngaøo deã chòu laøm sao!! Vaø roài
toâi cöù soáng hai maët nhö theá suoát nhöõng thaùng naêm
daøi trong töï vieän. Caùi theá giôùi beân trong cuûa toâi
ñaày daãy nhöõng hình aûnh lyù töôûng, sieâu thöïc cuûa moät
thieân ñöôøng toân giaùo.
Nhöõng naêm cuoái 80, böôùc vaøo thaäp kyû 90,
thieân haï ñua nhau tu taäp thieàn: naøo thieàn Minh Saùt,
thieàn Toå Sö, thieàn Nhö Lai, thieàn Trung Hoa, thieàn
Nhaät Baûn . . . toâi cuõng lao vaøo, xuïc xaïo tìm kieám
cho mình nhöõng coâng aùn xuaát chuùng. Toâi cuõng thöïc
taäp thieàn Soå Töùc, hít vaøo roät roät, thôû ra phì phoø,
chaúng nhöõng theá, toâi laïi chæ taäp thieàn vaøo ban ñeâm
cô, giöõa ñeâm khuya thanh vaéng, tieáng thôû phì phoø ñöùt
quaõng cuûa toâi môùi khieán huynh ñeä tyû muoäi cuûa toâi
neå sôï chöù! Thieân ñòa ôi! Trong soá huynh ñeä tyû muoäi,
chæ coù moãi mình toâi laø daùm tu thieàn! Toâi thôû, toâi
hít, toâi suy taàm coâng aùn, toâi nhaém maét lim dim nhö
ñang bay vaøo Phi töôûng phi phi töôûng xöù. . . chaéc chaén
moïi ngöôøi ñang neå phuïc toâi ñaây, chaéc chaén ai ai
cuõng ñeàu phaûi cuùi ñaàu traàm troà nhöõng noå löïc ‘vó
ñaïi, sieâu quaàn baït tuïy’ cuûa toâi ñaáy!!
Boãng moät ngaøy kia, Thaày toâi cho goïi toâi
ñeán lieâu phoøng, quan saùt toâi moät hoài, laéc ñaàu coù
veû ngao ngaùn (laï nhæ!) thaät laâu, vaø buoâng ra moät
caâu khieán toâi baøng hoaøng döïng toùc gaùy (duø chaúng
coù sôïi naøo): “Chuù Taâm naøy (Thaày toâi hay goïi
chuùng toâi laø caùc chuù nhö chuù tieåu, chuù ñieäu maëc
duø chuùng toâi ñaõ thuï giôùi Tyø Khöu Ni ñaõ laâu), ñaù
xanh gaëp chuù cuõng phaûi giaät mình nöõa laø toâi!”
Chæ coù moät caâu nhö vaäy, theá thoâi!
OÂi, sao laïi theá nhæ? Sao ñaù xanh gaëp toâi
maø cuõng phaûi giaät mình? Toâi cöù suy nghó maõi maø
chaúng hieåu yù nghó cuûa Thaày toâi ra sao caû? Moät ñeâm
noï, ñang ngoài coá taäp trung vaøo hôi thôû ñeå khoûi phaûi
laên quay ra nguû, taâm thöùc toâi chôït böøng saùng leân,
aaa . . . toâi bieát roài, ñoù laø moät coâng aùn, ñoù laø
moät coâng aùn. Thaày toâi, coù leõ ñaõ nhìn thaáy ñöôïc
‘caên cô traùc tuyeät’ cuûa toâi neân ñaõ cho moät coâng aùn
ñeå phaù vôõ nghi tình. Ñuùng theá, chaéc chaén laø theá!
OÂi, theá maø sao toâi laïi ngu muoäi ñeán theá nhæ? Ñaõ
laø coâng aùn thì laøm gì coù caâu traû lôøi!! Tuyeät quaù,
theá laø töø ngaøy ñoù, toâi laïi caøng tu thieàn döõ doäi
hôn, caøng ra söùc thôû ra thaät maïnh, hít vaøo thaät saâu
hôn, caøng lim dim thieàn ñònh hôn, caøng toû veû nhö ñang
taäp trung naêng löïc vaøo moät khoái nghi, quyeát ñaäp vôõ
noù, toâi ít noùi haún ñi, coù khi caû ngaøy chaúng muoán
baét chuyeän vôùi ai caû, daùng traàm tö hôn, oai nghi ñónh
ñaïc ra daùng veû laém . . .
Moïi ngöôøi trong chuøa
coù
leõ nhö ñang toân troïng söï kieän ‘saép thaønh ñaïo’ cuûa
toâi neân cuõng traùnh khoâng laøm toâi vöôùng baän, e deø
tieáp xuùc vôùi toâi hôn. Chæ coù sö tyû Minh Nghieâm laø
ngaây thô, vì ôû chung moät lieâu, neân toû veû böùc xuùc
cöù theo toâi hoûi thaêm hoaøi: “Naøy Minh Taâm, laøm sao
theá, coù chuyeän gì khoâng, coù ñau yeáu gì khoâng, sao
khoâng noùi naêng gì heát vaäy, v.v.?” OÀ, thaät laø quaù
ngaây thô, toâi khoù chòu laåm baåm trong mieäng: “Sao Chò
laïi voâ taâm theá nhæ? Theá Chò khoâng nhaän ra ñöôïc laø
toâi saép söûa chöùng ñaéc thieàn cô hay sao ñaáy? Thieät
tình!!”
Moät ñeâm khuya, toâi khoâng hít thôû nöõa vì caû
ñaïi chuùng, sau maáy ngaøy chaáp taùc vaát vaû trong dòp
Ñaïi Leã Phaät Ñaûn, ñaõ nguû vuøi töø sôùm roài, ñaâu coù
ai thöùc maø nghe toâi bieåu dieãn nöõa neân toâi cuõng quô
ñoïc moät tôø baùo Coâng An maø ngöôøi naøo ñoù ñaõ boû
queân ñeå tìm giaác nguû mau hôn. Boãng toâi baät ngoài
daäy, hoát hoaûng vaø chôït run baén leân sau khi ñoïc qua
moät ñoaïn tin töùc:
Tin töø khaùm Chí Hoøa: Nhöõng teân tuø nhaân
anh chò cuõ, ngoaøi nhöõng caùch thöùc ñaùnh ñaäp daõ man,
ñaâm cheát ngöôøi khaùc baèng nhieàu thuû ñoaïn, khí cuï töï
laøm, coøn phaùt kieán ra moät caùch gieát ngöôøi töø töø
khaùc laø ñoát bao ni loâng vaø ñoå vaøo maét, leân ñaàu,
vuøng haï boä hay tay chaân nhöõng tuø nhaân môùi khoâng
chòu tuøng phuïc hay noäp tieàn cho chuùng. Chaát
loûng noùng boûng naøy coøn kinh khuûng hôn nöôùc soâi,
noùng raát dai, phaù huûy toaøn dieän nhöõng boä phaän treân
cô theå con ngöôøi, taïo ñau ñôùn khoâng cuøng . . . Moät
ñaùm daõ thuù, khoâng coøn taùnh ngöôøi nöõa . . .
Toâi lôïm gioïng muoán noân oeï ra maø khoâng noân
möûa ra ñöôïc, coå hoïng toâi ñau thaét, buïng toâi quaën
laïi, co boùp thaät maïnh, tim toâi ñaäp lieân hoài, toâi
caûm thaáy meät quaù, khoù thôû quaù . . . kinh khuûng quaù,
deã sôï quaù . . . taïi sao ngöôøi ta coù theå daõ man ñoái
vôùi nhau nhö theá, taïi sao trong cuøng moät hoaøn caûnh
tuø nguïc ñoïa ñaøy maø ngöôøi ta coøn coù theå gieát haïi
laãn nhau nhö theá? Chæ vì moät mieáng aên? Chæ vì maáy
ñoàng baïc hay sao? Deã sôï quaù, gheâ tôûm quaù. Con
ngöôøi laø nhö theá sao? Thieân ñöôøng trong toâi boãng vôõ
tan ra töøng maûnh. Chæ coøn nieàm ñau teâ daïi vaø noãi
sôï haõi khoân cuøng. Toâi boãng sôï haõi con ngöôøi, toâi
sôï taát caû.
Vaø trong noãi sôï haõi gheâ tôûm ñoù, toâi chaïy
voäi leân chaùnh ñieän, hoát hoaûng thaép nhang khaán vaùi
caàu cöùu Phaät: “Laïy Phaät, xin haõy cöùu con, xin cho
con ruùt boû ñi lôøi theä nguyeän nhaûy vaøo choán khoå Sa
Baø ñeå cöùu chuùng sinh ñi, con sôï laém, con sôï laém, con
khoâng veà coõi ñôøi naøy nöõa ñaâu, con veà luoân
vôùi Phaät thoâi, oâi, sao con ngöôøi laïi daõ man khoâng
khaùc gì caàm thuù vaäy, con khoâng theå cöùu hoï ñöôïc ñaâu,
khoâng, khoâng, con sôï laém, taøi ñöùc con yeáu keùm laém,
con xin ruùt laïi lôøi theà cuûa con, Phaät Toå chöùng minh
cho con, con xin ruùt laïi, con khoâng trôû veà Sa Baø naøy
nöõa ñaâu, deã sôï quaù . . .”
Trong côn baán loaïn sôï haõi ñoù, toâi cöù laåm
baåm khaán vaùi lung tung caû leân, chæ mong sao lôøi theà
‘ñaïi huøng, ñaïi nguyeän, ñaïi bi’ ñoù khoâng öùng nghieäm
nöõa. Töø ñeâm ñoù, toâi bieán ñoåi haún ñi, khoâng coøn
töï tin nöõa maø cuõng chaúng daùm phaùt ñaïi taâm ñaïi chí
gì caû maø chuyeân chuù haún vaøo nôi thaàn löïc gia hoä
cuûa Phaät vaø Hoä Phaùp. Toâi cuõng boû luoân khoâng ngoài
thieàn, chaúng thôû ra hít vaøo gì nöõa, cuõng chaúng minh
saùt hay minh taâm gì gì nöõa caû. . . toâi chæ nieäm Phaät
thaät sieâng naêng, moãi ñeâm ít nhaát laø ba chuoãi traøng,
ngoaøi ra toâi coøn trì nieäm thaàn chuù Hoä Phaùp nöõa.
Toâi thöïc thi phaùp moân nieäm Phaät caàu vaõng sanh chaêng?
Khoâng, khoâng phaûi theá, thöïc taâm thôøi gian
ñoù, toâi ñang baùm víu caàu cöùu trong tieáng nieäm Phaät,
trong caâu thaàn chuù. Khoâng hieåu sao toâi laïi bò aùm
aûnh naëng ñeán nhö vaäy? Caûnh nguïc tuø gieát haïi laãn
nhau ñoù cöù lôûn vôûn trong ñaàu oùc toâi khieán toâi
khoâng taøi naøo an giaác ñöôïc, heã chôïp maét laø toâi
töôûng töôïng thaáy caûnh gheâ tôûm ñoù lieàn, vì theá toâi
phaûi baùm víu vaøo caùi phao taâm linh danh hieäu Phaät ñeå
traán aùp noãi sôï haõi trong toâi. Toâi töôûng töôïng
caûnh ñòa nguïc traàn gian, caûnh ñòa nguïc coõi aâm vôùi
Dieâm Vöông, Phaùn Quan, quûi söù ñaàu traâu maët ngöïa,
toâi töôûng töôïng thaáy vaïc daàu soâi, thaáy coät ñoàng,
thaáy toäi nhaân ñang bò haønh hình tra khaûo . . . Toâi
sôï quaù, toâi khoâng theå ñi vaøo caûnh giôùi ñoù, tuyeät
ñoái khoâng.
Ñaïi chuùng huynh ñeä khoâng moät ai bieát ñöôïc
söï bieán ñoåi lôùn lao trong toâi, hoï chæ thaáy moät con
ngöôøi meät moûi, baàn thaàn, ñoâi khi hoát hoaûng giaät
mình chæ vì moät tieáng ñoäng khaû nghi hay moät boùng daùng
xa laï. Coù theå hoï laïi cho raèng toâi ñang laïc vaøo
choán boàng lai tieân caûnh naøo ñoù, vì toâi voán töï cho
mình laø moät thaønh phaàn cuûa hoïc phaùi trieát gia
Socrates maø, neân ñeå yeân cho trieát gia Minh Taâm suy tö
nhöõng vaán ñeà troïng ñaïi taàm côõ cuûa coâ ta ñi.
Thieät tình ñau khoå quaù! Toâi khoâng theå môû
mieäng ra phoâ baøy caùi sôï vôù vaån ñoù cho hoï bieát
ñöôïc, coøn gì laø maët muõi chöù!! Toâi khoâng taâm söï
vôùi moät ai ñöôïc, chæ coù Phaät vaø kinh saùch thoâi.
Toâi che daáu, troán traùnh söï sôï haõi ñoù vaø haêng haùi
ra söùc thuyeát phuïc Sö Phuï toâi cho pheùp caùc sö coâ
trong chuøa môøi thaày veà daïy voõ ñeå töï veä vaø baûo veä
cho Sö Phuï toâi, nhöng thöïc ra laø ñeå cöùu nguy cho toâi
neáu coù gì baát traéc. Ñeâm khuya tónh mòch, moãi laàn
nghe tieâng ñoäng naøo khang khaùc laø toâi döïng caû chuøa
daäy ñeå baét troäm,
baét cöôùp,
coù
laàn toâi laøm naùo ñoäng caû caùi xoùm nhoû vì töôûng laø
coù aên troäm troán trong vöôøn chuøa. OÂi,
xaáu
hoå quaù nhöng toâi chaúng bieát laøm sao hôn!
Baáy giôø, ngoaøi thôøi gian chaáp taùc ôû chuøa
vaø ñi hoïc, toâi lao vaøo ñoïc nhöõng kinh saùch veà Tònh
Ñoä ñeå tìm moät caûnh giôùi toát ñeïp hôn, hoaøn thieän hôn,
khoâng coù nhöõng caûnh töông taøn saùt haïi nhau nhö caùi
theá giôùi nhieãu nhöông naøy. Söï noå löïc hoïc hoûi cuûa
toâi cuõng coù keát quaû. Vaøi thaùng sau, söï sôï haõi
töôûng töôïng ñoù daàn daàn phai nhaït vaø maát daáu. Toâi
cuõng ñaõ ít nhieàu thaêng baèng trôû laïi, vui veû hôn,
laïc quan hôn, vaø hình nhö cuõng deã thöông hôn. Quùi sö
coâ cuõng thôû phaøo nheï nhoõm vì toâi ñaõ khoâng coøn
haêng haùi thuùc giuïc quùi sö coâ hoïc voõ ngheä nöõa, maø
coù hoïc nöõa thì chaéc chaén quí sö coâ cuõng chaúng thi
leân ñöôïc moät caùi ñai xanh, ñai vaøng naøo.
Phaùp moân tu taäp cuûa toâi trong giai ñoaïn ñoù
laø nieäm Phaät. Toâi chæ nieäm Phaät nhöng cuõng chaúng
phaùt nguyeän caàu vaõng sanh Taây Phöông Cöïc Laïc quoác gì
caû. Toâi nieäm Phaät, trì chuù, tuïng kinh, leã baùi,
cheùp kinh, hoïc kinh, v.v. vaø v.v. nhö moät boån phaän
phaûi laøm, khoâng laøm khoâng ñöôïc. Toâi tuïng kinh nhö
ñang traû baøi cho Phaät, neáu khoâng sieâng naêng haønh
ñaïo baùi saùm thì cuûa ñaøn na tín thí khoù tieâu, mang
loâng ñoäi söøng vay traû,
traû
vay kieáp kieáp luaân hoài ñeàn maïng. Taâm trí toâi baáy
giôø laø phaûi ñeàn aân ñaøn vieät, ñeàn aân Phaät Toå, chö
Tieàn Boái, vaø Sö Phuï toâi. Toâi tu ñaây laø ñeå traû nôï,
laø boån phaän, laø traùch nhieäm. Höôùng tu hoïc cuûa toâi
baáy giôø laïi chuyeån sang moät muïc tieâu khaùc. Tu coù
ñoái töôïng, tu coù muïc ñích, tu coù ta coù ngöôøi. Moãi
ngaøy qua, thöïc hieän ñaày ñuû ñöôïc heát taát caû caùc
thôøi khoùa theo ñaïi chuùng hoaëc theâm vaøi khoùa leã baùi
phi thôøi nöõa, toâi caûm thaáy nheï nhoõm khoan khoaùi vì
ñaõ traû nôï xong roài, ñeàn ñaùp töù aân nhö theá laø toát
laém roài. Toâi caûm thaáy cuoäc ñôøi tu haønh cuûa toâi
yeân oån quaù, an nhaøn quaù. Theá maø ít coù ai chòu ñi tu
nhæ?
Naêm naêm, möôøi naêm, möôøi laêm naêm . . . thaám
thoaùt toâi ñaõ aên côm chuøa ñöôïc hôn möôøi laêm naêm.
Möôøi laêm naêm. Trung bình moät phaàn tö cuoäc ñôøi ngöôøi.
Toâi ñaõ laøm ñöôïc gì trong quaõng thôøi gian moät phaàn tö
ñôøi ngöôøi ñoù cuûa toâi? Toâi ñaõ ñaït ñöôïc gì? Toâi
coøn laïi gì?
“Thaät vì sanh töû, phaùt loøng Boà Ñeà, duøng tín
nguyeän saâu, trì danh hieäu Phaät.”
Toâi coù thaät vì sanh töû söï ñaïi khoâng? Toâi
coù töøng phaùt Boà Ñeà taâm chöa? Hình nhö toâi chöa heà
ñaët cho toâi caâu hoûi ñoù. Ngaøy laïi, ngaøy qua, côm
saùng, côm tröa, côm toái, chaáp taùc, tuïng kinh, gioã
chaïp, leã laïc, an cö, muøa haï, muøa möa . . . cuoäc ñôøi
toâi troâi qua thaät nhanh, nhöõng coâng vieäc ñeàu ñaën nhö
hai muøa möa naéng cuûa tuaàn hoaøn vuõ truï xoay ñeàu, xoay
ñeàu töïa hoà nhö khoâng bao giôø thay ñoåi. Saøigoøn heát
naéng roài laïi möa. Toâi cuõng theá, heát caàu an laïi
ñeán caàu sieâu, heát gioã cha meï ngöôøi laïi ñeán gioã
caùc baäc tieàn boái, heát chaáp taùc thì laïi tuïng kinh,
heát saùm hoái muøa haï roài laïi ñeán chaïy lo baùnh chöng
ngaøy Teát . . . nhö moät boån phaän phaûi traû. Coù luùc
toâi chôït nghó: “Khoâng bieát caùc vò tu só khaùc coù nghó
nhö mình khoâng nhæ? Hay chæ coù moãi mình ta nhö moät
baùnh xe traät ñöôøng raày?”
Baùnh xe cuoäc ñôøi toâi cöù theá maø laên, laên
troøn, laên troøn qua taän xöù ngöôøi, xa daàn maùi chuøa
Thaày Toå vaø queâ höông. Möôøi naêm keá tieáp laëng leõ
baøo moøn nieàm tin vaø söï tinh taán trong toâi. Toâi lao
vaøo moät ñaáu tröôøng töï ngaõ khaùc vôùi khoa baûng, hoïc
vò theá gian. Toâi say meâ hoïc, hoïc mieät maøi nhöõng
moân sinh ngöõ, toân giaùo, vaên chöông, v.v. Toâi khoâng
coøn thì giôø ñeå suy ngaãm, traàm tö hay quaùn chieáu noäi
taâm gì caû. Vieäc hoïc theá tuïc chieám lónh haàu nhö
toaøn boä thôøi gian cuûa toâi. Moät hoâm ñöôïc raõnh roãi
moät tí, toâi lieác nhìn moät caùch hôø höõng hai tuû saùch
Phaät hoïc ñaõ baùm nheï moät lôùp buïi moûng vì laâu ngaøy
chöa coù tay ngöôøi chaïm ñeán, meät moûi voùi tay laáy ñaïi
moät quyeån naøo cuõng ñöôïc goïi laø töï nhaéc nhôû moät
chuùt ñöøng queân mình laø moät tu só, vaø tình côø laät
thaáy moät ñoaïn luaän giaûi trong taäp Lieân Trì Caûnh
Saùch cuûa ñaïi sö Vieân Nhaân. Ngaøi giaûng giaûi veà
caùch Buoâng Xaû vaïn duyeân.
Buoâng xuoáng
Ñöùc Phaät thuyeát phaùp suoát 49 naêm, keát taäp thaønh Tam
Taïng Kinh Ñieån, chính laø noùi goïn vôùi chuùng ta hai
chöõ ‘buoâng xuoáng.’ Kinh Kim
Cang noùi raèng:
Taát
caû phaùp höõu vi
Nhö moäng, huyeãn, boït, boùng
Nhö söông cuõng nhö ñieän
Neân quaùn ñuùng nhö theá.
(Höõu
vi: söï vaät gì cuõng coù töôùng, thaáy bieát ñöôïc qua caûm
giaùc cuûa saùu caên ‘maét, tai, muõi, löôõi, thaân, yù,’
luoân chuyeån bieán voâ thöôøng goïi laø phaùp höõu vi.)
Laïi
noùi raèng:
Lìa hết thảy tướng tức laø chö Phaät. Taâm Kinh noùi raèng: Khoâng maét, tai, muõi, löôõi,
thaân, yù; khoâng saéc, thanh, höông, vò, xuùc, phaùp. Kinh
A Di Ñaø daïy chuùng ta raèng: Chaáp trì danh hieäu nhaát
taâm baát loaïn. Kinh Voâ Löôïng Thoï: Phaùt taâm boà ñeà
moät loøng chuyeân nieäm. Kinh Hoa Nghieâm phaàn sau cuøng
laø möôøi ñaïi nguyeän vöông cuûa ngaøi Phoå Hieàn daïy
chuùng ta hoài höôùng khaép taát caû, chæ daïy quay veà Cöïc
laïc. Toaøn boä ñeàu daïy chuùng ta caàn phaûi buoâng
xuoáng.
Xaû
Hoïc Phaät chính laø caàn phaûi xaû,
xaû chính laø ñöôïc, coù xaû môùi coù ñöôïc. Xaû
moät phaàn ñöôïc moät phaàn lôïi ích, xaû möôøi phaàn
ñöôïc möôøi phaàn lôïi ích. Gioáng nhö treân tay baïn coù
ñoà vaät maø baïn cöù luoân naém chaët khoâng buoâng ra,
laøm sao baïn coù theå laáy ñöôïc moät baûo vaät quùi baùu
khaùc?
Nhö
moät tia chôùp xeït ngang qua taâm thöùc, toâi chôït thöùc
tænh. Ñuùng, quaû ñuùng nhö theá! Phaûi, töø bao laâu nay
toâi luoân naém giöõ, khoâng buoâng boû,
khö
khö naém chaët taát caû nhöõng gì toâi coù, toâi hoïc, toâi
hieåu, toâi ñaït. Taát caû nhöõng thöù tri kieán thöøa
thaõi löôïm laët ñoù laø cuûa toâi, chuùng laø cuûa toâi,
vaø toâi hôïm hónh töï khoe khoang, haõnh dieän vôùi caùi
môù hoïc thöùc vuïn vaët töï bao laâu nay cuûa toâi. Phaûi,
töø bao laâu nay toâi chaúng thaåm thaáu moät phaùp moân
naøo caû nhöng laïi töôûng laø ñaõ hieåu saâu, naém chaéc.
Toâi chæ laø moät keû ‘vaøo tai ra mieäng,’ nghe ñaâu thì
xaâu ñoù, toâi chæ laø moät keû meâ muoäi, ngu xuaån, hôïm
hónh moät caùch ñaùng thöông! Baây giôø ngoài ngaãm nghó
laïi söï tu taäp cuûa mình, thaät buoàn cöôøi vaø aân haän.
Ngöôøi
AÂu Myõ coù nhöõng danh töø raát thoâng duïng‘me, my,
mine’. Ngöôøi Vieät Nam chuùng ta cuõng coù nhöõng danh töø
ñoù nhö hoï‘toâi, cuûa toâi, caùi cuûa toâi’, vaø chaéc
chaén nhöõng daân toäc khaùc cuõng ñeàu coù nhö vaäy, vaø
nhöõng danh töø naøy ñöôïc söû duïng raát nhieàu, haàu nhö
coù theå noùi laø moät traêm phaàn traêm töø vaên chöông cho
ñeán nhöõng caâu chuyeän taùn gaãu, ñaàu moâi choùt löôõi.
Khoâng ai maø khoâng thích noùi ñeán ‘toâi, caùi toâi, caùi
cuûa toâi.’ Toâi thích caùi naøy, toâi khoâng thích caùi kia,
toâi laø baùc só, toâi laø kyõ sö, nhaø cuûa toâi, gia ñình
cuûa toâi, caùi xe cuûa toâi . . .
Chuùng
ta coù theå noùi veà caùi Toâi cuûa mình haèng giaây, haèng
phuùt, haèng giôø, haèng thaùng, haèng naêm, suoát caû ñôøi
maø vaãn theøm khaùt ñöôïc noùi veà ta, haêng say noùi veà
ta, vaø chính söï meâ ñaém ñoù laø sôïi daây xieát coå, laø
nguïc tuø giam caàm, laø söï ñaàu thai loän laïo xuoáng leân
trong saùu neûo luaân hoài traû vay ñeàn maïng. Theá maø
chuùng ta vaãn chöa tænh thöùc, vaãn ñaém chìm trong aûo
töôûng veà moät caùi ta thaät coù, vaø chaáp chaët oâm ñoàm
nhöõng caùi cuûa ta, khoâng heà buoâng boû.
Chuùng
ta vaãn luoân say nguû, mô maøng trong huyeãn caûnh phuø du
vaø chöa heà coù moät yù nieäm buoâng xaû, rôøi boû caùi
theá giôùi nguõ duïc oâ tröôïc naøy. Chuùng ta maõi mieát
ñi tìm nhöõng boùng daùng danh voïng, chuùng ta chìm ñaém
trong bieån tình soâng aùi, chuùng ta haøo höùng vôùi nhöõng
cuoäc chôi phuø phieám xa hoa, vaø coù leõ chöa bao giôø
chuùng ta nghó raèng moät phuùt giaây naøo ñoù, caùi xaùc
thaân giaû taïm naøy seõ rôøi boû chuùng ta vónh vieãn.
Ñuùng
vaäy, toâi chöa heà tha thieát vôùi vieäc sanh töû söï ñaïi
cuûa toâi. Trong maáy chuïc naêm qua, toâi ñaõ ñi caàu
sieâu, ñöa ñaùm ma, caûi taùng, hoûa thieâu khoâng bieát bao
nhieâu löôït ngöôøi hay ñaõ ñi thaêm hoûi nhieàu beänh nhaân
saép töø giaõ coõi traàn, nhöng taát caû nhöõng söï vieäc
ñoù nhö laøn gioù veøo thoaûng qua khoâng ñeå laïi moät daáu
veát saâu khaéc ghi naøo trong taâm khaûm. Toâi ñaõ laøm
xong coâng vieäc cuûa toâi roài, ñaõ thöïc thi xong boån
phaän ñeàn traû aân tín thí cuûa toâi roài thì thoâi, khoâng
coøn ñaén ño gì nöõa heát, phaàn coøn laïi laø cuûa hoï,
khoâng phaûi toâi, khoâng phaûi caùi cheát cuûa toâi.
Ñaïi sö Chaâu Hoaèng caûnh saùch ñaïi chuùng: “Ñaïi
chuùng! Toâi vôùi caùc oâng hoâm nay ñöa vò taêng
naøy, ngaøy mai ñöa vò taêng khaùc, khoâng hay khoâng bieát
boãng ñeán phieân mình, luùc aáy hoái haän khoâng coøn kòp
nöõa. Caàn phaûi gaáp ruùt nieäm Phaät, thôøi giôø
ñöøng ñeå luoáng qua, nhö theá môùi ñöôïc.”
“Toâi thaáy caùc oâng töï mình cuõng
baûo ñaùng tieác, ñoái vôùi ngöôøi khaùc cuõng baûo ñaùng
tieác, nhöng ñeán khi ôû Taêng phoøng vaãn baøn taùn cöôøi
noùi nhö thöôøng, chæ vì caùc oâng khoâng tin ‘maïng ngöôøi
trong hôi thôû.’
Ñaïi sö Haùm Sôn cuõng daïy: “Ñieàu caàn
yeáu nhaát trong söï tu haønh laø taâm tha thieát veà vieäc
sanh töû luaân hoài. Taâm sanh töû khoâng thieát tha, laøm
sao daùm goïi laø nieäm Phaät thaønh moät khoái?
Neáu ngöôøi thaät söï vì söï luaân hoài maø tha thieát thì
moãi nieäm nhö cöùu löûa chaùy ñaàu, chæ e maát thaân ngöôøi,
muoân kieáp khoù ñöôïc. Luùc aáy quyeát giöõ chaéc caâu
nieäm Phaâät, quyeát ñaùnh lui voïng töôûng, trong taát caû
thôøi, taát caû choã, danh hieäu Phaät thöôøng hieän tieàn,
khoâng bò voïng tình ngaên che loâi keùo. Duøng coâng phu
khaån thieát nhö theá, laâu ngaøy nieäm seõ thuaàn thuïc,
taâm ñöôïc töông öng, tuy khoâng khôûi taâm ham caàu maø
nieäm löïc töï nhieân seõ keát thaønh moät khoái.”
“Ngaøy ñeâm saùu thôøi, chæ ñem moät caâu
nieäm Phaät traán ñònh nôi loøng, moãi nieäm khoâng queân,
moãi taâm khoâng u aùm. Khi aáy gaùc boû taát caû nieäm
ñôøi, xem caâu nieäm Phaät döôøng nhö taùnh maïng cuûa mình,
caén raêng giöõ chaët, quyeát khoâng buoâng boû cho ñeán
luùc ñi, ñöùng, naèm, ngoài, uoáng aên, laøm vieäc, caâu
nieäm Phaät ñaây vaãn thöôøng hieån hieän. Neáu gaëp caûnh
duyeân phieàn naõo, taâm khoâng ñöôïc yeân, chæ neân chuyeân
nieäm Phaät, phieàn naõo lieàn töï tan maát, bôûi phieàn
naõo laø coäi goác luaân hoài, nieäm Phaät laø thuyeàn vöôït
qua bieån khoå sanh töû. Muoán thoaùt sanh töû chæ ñem caâu
nieäm Phaät phaù tan phieàn naõo, ñoù laø phöông phaùp ñôn
giaûn maø raát hieäu nghieäm vaäy.”
Toâi ñaõ hoaøn taát chöông trình hoïc taïi xöù
ngöôøi cuûa toâi vaøo ñaàu muøa xuaân 09. Tuoåi ñôøi cuûa
toâi cuõng ñaõ quaù nhieàu roài. Coù laém khi toâi töï hoûi:
“Mình hoïc maõi nhö vaäy ñeå laøm gì nhæ? Mình ñaâu coù
nhaát thieát phaûi ñi kieám vieäc laøm, theá maø suoát ngaøy
cöù loay hoay baän roän baøi vôû, buø ñaàu buø oùc leân vaäy
nhæ? Aùo thì suoát naêm, suoát thaùng, suoát ñôøi chæ coù
moät kieåu moät, khoâng thay ñoåi, toùc thì cuõng chæ coù
moät kieåu laø laáy toâng ñô hay dao lam caïo saïch, aên thì
chæ xoay chung quanh rau, ñaâu huõ vaø töông chao, khoâng
ñöôïc neám caùi gì khaùc, theá maø vaát vaû ñua tranh heát
caû hôi, ñeå laøm gì nhæ? Thaät buoàn cöôøi.
Muøa haï naêm nay, toâi laïi trôû veà chuøa
Ñöùc Vieân an cö cuøng Ni chuùng. Thôøi khoùa ñuùng laø
truù daï luïc thôøi töø 5 giôø saùng cho ñeán 9 giôø 30 toái.
Toâi noùi ñuøa vôùi quùi Ni: “Ai noùi tu ôû Myõ laø thoaûi
maùi chöù? ÔÛ Ñöùc Vieân thaät ñuùng laø khoâng coù thì giôø
ñeå goùp yù hay choáng ñoái gì caû . . .” nhöng phaûi thuù
nhaän laø chuùng toâi raát hoan hyû vaø an laïc trong töøng
caâu nieäm Phaät, trong töøng lôøi caûnh saùch khai thò cuûa
chö Toå, treân töøng böôùc chaân thieàn haønh. Rieâng toâi,
toâi ñaõ tìm thaáy phaùp moân thích hôïp vôùi caên cô aùm
ñoän cuûa toâi vaø toâi töï höùa laø seõ coá gaéng thöïc
haønh theo lôøi daïy cuûa chö Toå cho ñeán heát quaõng ñôøi
coøn laïi cuûa mình.
Thò nhaät dó quaù, maïng dieäc tuøy
giaûm,
Nhö thieåu thuûy ngö, tö höõu haø laïc?
Ñaïi chuùng ñöông caàn tinh taán,
Nhö cöùu löûa ñaàu nhieân,
Ñaûn nieäm voâ thöôøng, thaän vaät
phoùng daät.
(Ngaøy nay ñaõ qua, maïng soáng cuõng
bôùt,
Nhö caù thieáu nöôùc, naøo coù vui gì?
Ñaïi chuùng neân caàn tinh tieán,
Nhö cöùu löûa chaùy ñaàu,
Nhôù nghó voâ thöôøng, caån thaän chôù
coù buoâng lung.)
Baøi keä treân laø cuûa Ñaïi sö Tuyeát Lö khai thò cho
ñaïi chuùng khi keát thaát nieäm Phaät. Ngaøi coøn giaûng
giaûi theâm:
“Chöõ
‘ngö’ maø toâi noùi ôû ñaây laø con caù ñang naèm trong noài,
ôû döôùi ñeå saün cuûi, tuy trong noài coù nöôùc, taïm thôøi
caù coù theå bôi qua bôi laïi, tieâu dao töï taïi, nhöng
nguy hieåm ñeán cuøng cöïc, chæ chôø luùc cuûi beùn löûa thì
phaän caù seõ ra sao? Caùc vò nghó xem, hoaøn caûnh
cuûa chuùng ta ñaây gioáng heät nhö theá ñoù: bò aùc ma giam
chaët trong chaûo daàu do chuùng taïo, sôùm toái seõ beùn
löûa. Chuùng ta phaûi nhaän bieát hoaøn caûnh naøy, vò trí
naøy.
“Ñieàu thöù hai laø phaûi sôï. Ñieàu vöøa noùi treân chöa ñaùng sôï,
ñieàu ñaùng sôï laø nghieäp chöa tieâu neân phaûi laõnh chòu
chaúng ngöøng. Thöû hoûi: Theá giôùi naøy laø nguõ tröôïc
aùc theá, vì sao quùi vò sanh vaøo ñaây?
Laïi vì sao sanh nhaèm thôøi naøy? Ñeàu do nghieäp
löïc khieán thaønh nhö vaäy; vì coäng nghieäp, coäng caûm,
coäng thoï ñaõ.”
“Ñaõ
nhö vaäy thì ñöøng coù oaùn trôøi, traùch ngöôøi. Ngöôøi
coù coâng phu toát töï coù bieän phaùp toát. Do coäng thoï
neân khoâng traùnh khoûi cheát, nhöng cheát ñi sanh veà
nhöõng nôi khaùc nhau laø do coâng phu sai khaùc, töùc laø
luùc cheát chính laø luùc vaõng sanh. Neáu chuùng ta ñaït
ñöôïc Nhaát Taâm thì ngay hieän taïi seõ ñaït ñöôïc ‘coäng
trung baát coäng’ (duø coäng nghieäp maø chaúng phaûi chòu
cuøng khoå quaû), töông lai vaõng sanh cuõng oån ñaùng.
Nhöng neáu nay chuùng ta chöa laøm ñöôïc nhö vaäy thì cheát
ñi seõ laïi höôùng ñeán tam ñoà, luïc ñaïo. Ñaáy chính laø
ñieàu chuùng ta phaûi neân kinh sôï.”
“Ñieàu
thöù ba laø neân tieác. Hoïc Phaät, nieäm Phaät ñeán nay
ñaõ laø hai möôi maáy naêm roài, nhöng trong soá nhöõng
ngöôøi cuøng tu vaãn chöa coù ai naém vöõng. Tieác thay!
Tieác thay! Cô duyeân tröôùc maét moät phen maát ñi, khoù
theå coù laïi ñöôïc. Ñöøng noùi ñôøi naøy chaúng tu, ñôïi
ñeán kieáp sau môùi tu, bôûi leõ ‘thaân ngöôøi khoù ñöôïc.’
Ví duø ñöôïc laøm thaân ngöôøi nhöng Phaät Phaùp khoù
nghe, chöa chaéc ñaõ ñöôïc nghe Phaät Phaùp. Ví duø ñöôïc
nghe Phaät Phaùp, chöa chaéc ñaõ ñöôïc nghe phaùp moân Tònh
Ñoä, vaø ví duø coù ñöôïc nghe phaùp moân Tònh Ñoä, cuõng
chöa chaéc ñöôïc keát thaát ñaïo traøng nieäm Phaät cuøng tu
. . .?”
Chö Toå
ñang quôû traùch toâi ñaáy! Hoïc Phaät, nieäm Phaät ñaõ hai
möôi maáy naêm roài nhöng vaãn chöa naém vöõng yeáu quyeát
gì caû ñeå laøm tö löông veà Tònh Ñoä. Tieác thay! Tieác
thay! Uoång phí thôøi gian vaø coâng söùc!
Ñeä töû
chuùng con ñeâ ñaàu thaønh taâm ñaõnh leã chö Toå ñaõ phaùt
ñaïi Boà Ñeà taâm khai thò cho haøng sô cô haäu hoïc chuùng
con naém vöõng phaùp moân tu taäp cuûa mình. Chuùng con
nguyeän khoâng tham luyeán theá gian, moät loøng chí thaønh,
trì danh hieäu Phaät, nguyeän Ngaøi tieáp daãn, chuùng con
vaø chuùng sinh, ñoàng sinh Taây Phöông, thoaùt khoå ba
ñöôøng, vieân troøn Phaät quaû, trôû laïi Sa Baø, hoùa ñoä
chuùng sinh.
Kính
taëng rieâng quùi vò cuøng tu taäp phaùp moân Tònh Ñoä.
Thích nöõ Minh Taâm
|