Mot Vong Tay Cho Thanh Tang

                                      Tuy but cua Toai Khanh

                          

                  

     Toi la mot ngi co en 1001 ly do e khong the va khong nen tr thanh mot tay du lch chuyen nghiep, nhng thiet tnh trong bung van t nhu se tm dp tham vieng mot vai ni trc khi ru sach nhng giac m xe dch e yen long len non tm ong hoa vang nao o ma anh giac ngan thu.  Mot trong nhng ni chon mong m o chnh la Machu Picchu tan x Peru.  Ch la mot di tch o nat, cu ky thoi nhng no co the c coi la mot Angkor hay Bnh Ma Dung Nam My.

      Toi biet en a danh nay qua mot bai viet tren internet co ta e 1000 Places to- see-before you- die gii thieu nhng ni chon ang vieng tham trong mot i ngi phu van.  Toi a bang hoang khi ngam qua may chuc tam anh chup Machu Picchu e lai giat mnh khi c biet rang s d no con nguyen ven nh vay la nh toa lac mot v tr cc ky heo lanh, nam ngoai khu vc i lai cua nhng ngi Tay Ban Nha thc dan may the ky trc, tranh c chuyen b ho ao xi tm vang. 

      Theo cac s lieu, cong trnh nay c ngi Inca thc hien vao khoang nam 1450, hn mot the ky trc khi thc dan Tay Ban Nha (conquistador) tm sang Nam My va lat tung the gii cua ngi Inca e moi vang roi thieu huy gan nh tron ven nen van minh rc r cua ho.  Theo toi, neu chang ke en lnh vc minh triet,  nen van minh Inca ang c xep vao vai ba chiec noi van minh ang ne nhat cua trai at xa gi.

      Toi d nhien chang co nhieu th gian hay kien thc e noi nhieu ve mot di tch du lch het, nhng cau chuyen ve Machu Picchu c khien toi suy ngh nhieu ve vai ieu lien tng.  V sao Machu Picchu khong b day xeo?  Phai chang moi th tren i oi luc cung can en nhng boi canh thch hp e t bao toan.  ay toi muon dung ch Coi Rieng.  Co phai o cung la ly do ngay xa c Phat a tng e ngh cac e t cua Ngai ng tung tang trong Ma gii, ch nen vang lai trong canh gii cua Chanh Phap.  Mot bc rong chi sa a la kho co dp quay au tr lai.  Xa nay a co biet bao ngi a chet tham ch v bat chc thien ha noi nang kieu thanh hien nh c tran bat nhiem, hay vao a nguc cu ngi roi th an long lan xa vao tuc luy ngay khi cha kp co u kha nang t ve.  Toi nh bao ch trong nc khi noi ve s co sap cau Can Th nam ngoai, a cho hay hai nhp cau khong lo kia b o ch v gian giao qua yeu khong chu noi sc nang hang ngan tan cua phan be tong cha kp kho, cha u cng.

      T hn mot nam nay, gan nh toan bo cac nguon thong tin cua Trung Quoc eu o don ve mot pha e anh bong s kien Olympic vao thang 8/2008.  Ai co thng theo doi CCTV9 cua Trung Quoc han a thay nh vay.  Ngi ta a bang moi cach kch thch s chu y cua thien ha bang nhng quang cao ram ro va ieu luyen.  Vay ma ch trong nonmot tuan nay, hao quang cua Olympic bac Kinh 2008 a co nguy c b ay lui sau mot loat tin tc ve nhng cuoc bieu tnh am mau Tay Tang, va hom qua, lan song xuong ng a lan rong en T Xuyen, ni co mot phan lanh tho cua Tay Tang ngay trc.  Toi a bang hoang khi nhn thay tren TV roi Youtube tren internet, nhng hnh anh o mau cua ngi dan Tay Tang trong may ngay qua.  Ai kho toi cung thng, nhng ay, con co them mot chut tnh ong ao.  Dan toc ang lam nan kia cung la ngi theo ao Phat nh toi.

 

                                     

 

                                      

             

                              

 

 

                             

 

So vi nhng chu nhan ong cua nen van minh Inca My Chau ma toi va nhac en tren, dan Tay Tang co nhieu iem d ong rat ang lu y.

 Cung eu co mot lanh tho nam xa khuat cuoi tri, cach ly han nhng mien at on ao cua hanh tinh.  Ca hai eu s hu mot nen van hoa oc ao va hien nay, ca hai eu b thon tnh.  o la nhng iem giong nhau.  Con ve cho khac nhau?  Dau vet con lai cua nen van minh Inca bay gi co le ch la cai di tch Machu Picchu ang goi la ky quan kia.

      Trong khi o, ngi Tay Tang hnh nh co may man hn mot chut.  Ngoai 6,000 t vien b thieu huy sau nam 1959 vi hang tram ngan tu s b giet chet, ho a kp co mot cuoc di tan ang ne.  Ngi thu lanh tam linh cua ho la c at Lai Lat Ma van con o x ngi vi mot chnh phu lu vong va bc chan hoang phap cua tang s Tay Tang cung a theo i lu lac cua ho ma in dau khap moi chau luc, tham ch thanh cong hn tang s Viet Nam hai ngoai.   

       Toi nh a oc au o mot y kien rang viec Trung Cong anh chiem Tay Tang khong han la cai hoa cho x s nay.  Toi khong dam co y kien trong chuyen o, ch thay rang quoc van cua Tay Tang a cho toi nhieu bai hoc vo gia.  Va mot trong so o chnh la cai y tng ma toi a neu phan au cua bai viet nay.

      Ngi Tay Tang nh co mot v tr a d heo lanh nen a c an toan trong mot thi gian dai.  Trong khi Trung Hoa hung manh la vay ma t ngan xa van phai lien tuc kho ai vi cac dan toc lang gieng pha bac.  Th en, vi kieu hanh tr khep kn cua Phat Giao Tang Truyen, ao Phat cua ngi Tay Tang tuy khong phai la nguyen thuy so vi thi Phat nhng xa gi van khong co nhieu lam nhng xao tron bien tng so vi thi ky cua ngai Atisa, Padmasambhava, Marpa, Naropa, Milarepa.  Tham ch en tan hom nay, co lu lac au, Phat Giao Tay Tang gan nh van gi lai c hau het nhng net rieng xa gi cua mnh.  Co the noi o cung la s thanh cong ang ne cua dan toc vong quoc nay.

      Tam iem cua bai viet nay ch quan quanh mot y: dau co phai tiep can vi thien ha e phat trien va hoc hoi, anh phai co mot goc rieng e quay ve, bi an nh au tren cho cua ngi khac th khong lam sao lau ben c. Va phng tri rieng t o cua anh ch co the an toan vng chac khi chnh anh co c kha nang t co.  Ngi con cua con, ngi mat th cua cung mat.  Dan Inca hom nay ch con lai mot di tch vat chat, the la trang s vang cua nen van minh o ch con ch ngay muc ra.  ngi Tay Tang th tnh hnh co khac.  cai ho gi c khong ch la nhng g co the s cham; coi rieng cua ho sau tham hn nhieu.  Tham ch neu ca cao nguyen Thanh Tang co bien mat nh mot lan khoi th dau vet cua ngi Tay Tang va Phat Giao x nay con co biet bao nhieu la nhng vung at menh mong e ma tiep tuc ton tai.  i song, roi cuoc tu cua moi ca nhan hnh nh cung vay.  Anh phai co c mot coi rieng that s la mau tht cua mnh, e mai nay tri co sap xuong, th anh van c thanh than t tai.  Trong hoan canh nao, mau ao nao, anh van tiep tuc la mot hanh gia, mot Bo tat, mot Vo V Chan Nhan.

      Chieu nay toi vao www.flickr.com nh mot thoi quen trong nhng khi met moi.  Va that ngau nhien toi anh may ch Tibetan Monk e roi bat gap may tam anh nhn qua ma c nao long.  Mot khoang tri xanh ngat in am nh nui tuyet cao ngat au o that xa va oi ba nha s Tay Tang ben con ng mon chan nui ang ngoi nhn ve cuoi tri nh ang ch i moi mon mot ngay ve xa xoi cua dan toc.  Ho bay gi mat het ca roi.  Mot vung at cao nguyen vi nhng ho nc trong xanh ngan i, nhng thao nguyen bon mua long gio, nhng tu vien r ram tieng kinh cau, nhng loi mon chan nui vang rc vi mau vang hoa cai, nhng oan du muc lau roi khong biet g en chien tranh.  Khong con g na.  Ho a im lang suot na the ky, va may ngay qua, niem im lang o a tran b va cai gia ma ho phai tra sao ma qua at.  Mau ho a chay, ho a nga xuong cho mot loi ve cua que hng.  Que hng van nghn trung, va ho th lai phai i xa ngay lu cnay.  Phai roi, vi ho, cai chet ch la mot cuoc i.

 

            

 

                   nh nui thieng hung v Kailash Tay Tang

     

 

              Cung ien Potala trang le uy nghiem

      

       Viet ti ay toi lai nh en mot oan phim buon tren Youtube.  Mot ngi Tay Tang b bat ng up mat vao bc tng cua tu vien, va canh sat Trung Cong a no sung.  Lan khoi sung tan i, xac ngi Tay Tang nga vat xuong, va vet mau tren vach tng ni anh va ng a ngau nhien ong lai mot ch Van trong Han ng, ch Van viet theo loi cach ieu va a c chon lam bieu tng cho Olympic Bac Kinh 2008.

      Bai viet nay nh mot li nguyen cau, mot vong tay hng ve cao nguyen Thanh Tang, ni co hang trieu trai tim ang co cung mot giac m.  Giac m o, that la, hnh nh cung la giac m cua bao ngi dan Viet!

 

                        

                                        Onceland, March/22/08

                         Toai Khanh ctdcvn@yahoogroups.com

 

                      Xin chap tay nguyen cau

                        Cho xieng gong gay nat

                        Nhan loai cung hat vang

                         Thanh Bnh va T Do!

 

                                  TNMinh Tam cung chia se niem au.