ME

Mot Vong Tay Cho Thanh Tang

Tuy but cua Toai Khanh

Toi la mot ngi co en 1001 ly do e khong the va khong nen tr thanh mot tay du lch chuyen nghiep, nhng thiet tnh trong bung van t nhu se tm dp tham vieng mot vai ni trc khi ru sach nhng giac m xe dch e yen long len non tm ong hoa vang nao o ma anh giac ngan thu. Mot trong nhng ni chon mong m o chnh la Machu Picchu  tan x Peru. Ch la mot di tch o nat, cu ky thoi nhng no co the c coi la mot Angkor hay Bnh Ma Dung  Nam My.

Toi biet en a danh nay qua mot bai viet tren internet co ta e 1000 Places  to- see-before  you- die gii thieu nhng ni chon ang vieng tham trong mot i ngi phu van. Toi a bang hoang khi ngam qua may chuc tam anh chup  Machu Picchu e lai giat mnh khi c biet rang s d no con nguyen ven nh vay la nh toa lac  mot v tr cc ky heo lanh, nam ngoai khu vc i lai cua nhng ngi Tay Ban Nha thc dan may the ky trc, tranh c chuyen b ho ao xi tm vang.

Theo cac s lieu, cong trnh nay c ngi Inca thc hien vao khoang nam 1450, hn mot the ky trc khi thc dan Tay Ban Nha (conquistador) tm sang Nam My va lat tung the gii cua ngi Inca e moi vang roi thieu huy gan nh tron ven nen van minh rc r cua ho. Theo toi, neu chang ke en lnh vc minh triet, nen van minh Inca ang c xep vao vai ba chiec noi van minh ang ne nhat cua trai at xa gi.

Toi d nhien chang co nhieu th gian hay kien thc e noi nhieu ve mot di tch du lch het, nhng cau chuyen ve Machu Picchu c khien toi suy ngh nhieu ve vai ieu lien tng. V sao Machu Picchu khong b day xeo? Phai chang moi th tren i oi luc cung can en nhng boi canh thch hp e t bao toan.  ay toi muon dung ch Coi Rieng. Co phai o cung la ly do ngay xa c Phat a tng e ngh cac e t cua Ngai ng tung tang trong Ma gii, ch nen vang lai trong canh gii cua Chanh Phap. Mot bc rong chi sa a la kho co dp quay au tr lai. Xa nay a co biet bao ngi a chet tham ch v bat chc thien ha noi nang kieu thanh hien nh c tran bat nhiem, hay vao a nguc cu ngi roi th an long lan xa vao tuc luy ngay khi cha kp co u kha nang t ve. Toi nh bao ch trong nc khi noi ve s co sap cau  Can Th nam ngoai, a cho hay hai nhp cau khong lo kia b o ch v gian giao qua yeu khong chu noi sc nang hang ngan tan cua phan be tong cha kp kho, cha u cng.

T hn mot nam nay, gan nh toan bo cac nguon thong tin cua Trung Quoc eu o don ve mot pha e anh bong s kien Olympic vao thang 8/2008. Ai co thng theo doi CCTV9 cua Trung Quoc han a thay nh vay. Ngi ta a bang moi cach kch thch s chu y cua thien ha bang nhng quang cao ram ro va ieu luyen. Vay ma ch trong nonmot tuan nay, hao quang cua Olympic bac Kinh 2008 a co nguy c b ay lui sau mot loat tin tc ve nhng cuoc bieu tnh am mau  Tay Tang, va hom qua, lan song xuong ng a lan rong en T Xuyen, ni co mot phan lanh tho cua Tay Tang ngay trc. Toi a bang hoang khi nhn thay tren TV roi Youtube tren internet, nhng hnh anh o mau cua ngi dan Tay Tang trong may ngay qua. Ai kho toi cung thng, nhng  ay, con co them mot chut tnh ong ao. Dan toc ang lam nan kia cung la ngi theo ao Phat nh toi.

So vi nhng chu nhan ong cua nen van minh Inca  My Chau ma toi va nhac en  tren, dan Tay Tang co nhieu iem d ong rat ang lu y.

Cung eu co mot lanh tho nam xa khuat cuoi tri, cach ly han nhng mien at on ao cua hanh tinh. Ca hai eu s hu mot nen van hoa oc ao va hien nay, ca hai eu b thon tnh. o la nhng iem giong nhau. Con ve cho khac nhau? Dau vet con lai cua nen van minh Inca bay gi co le ch la cai di tch Machu Picchu ang goi la ky quan kia.

Trong khi o, ngi Tay Tang hnh nh co may man hn mot chut. Ngoai 6,000 t vien b thieu huy sau nam 1959 vi hang tram ngan tu s b giet chet, ho a kp co mot cuoc di tan ang ne. Ngi thu lanh tam linh cua ho la c at Lai Lat Ma van con o  x ngi vi mot chnh phu lu vong va bc chan hoang phap cua tang s Tay Tang cung a theo i lu lac cua ho ma in dau khap moi chau luc, tham ch thanh cong hn tang s Viet Nam hai ngoai.

Toi nh a oc  au o mot y kien rang viec Trung Cong anh chiem Tay Tang khong han la cai hoa cho x s nay. Toi khong dam co y kien trong chuyen o, ch thay rang quoc van cua Tay Tang a cho toi nhieu bai hoc vo gia. Va mot trong so o chnh la cai y tng ma toi a neu  phan au cua bai viet nay.

Ngi Tay Tang nh co mot v tr a d heo lanh nen a c an toan trong mot thi gian dai. Trong khi Trung Hoa hung manh la vay ma t ngan xa van phai lien tuc kho ai vi cac dan toc lang gieng pha bac. Th en, vi kieu hanh tr khep kn cua Phat Giao Tang Truyen, ao Phat cua ngi Tay Tang tuy khong phai la nguyen thuy so vi thi Phat nhng xa gi van khong co nhieu lam nhng xao tron bien tng so vi thi ky cua ngai Atisa, Padmasambhava, Marpa, Naropa, Milarepa. Tham ch en tan hom nay, co lu lac  au, Phat Giao Tay Tang gan nh van gi lai c hau het nhng net rieng xa gi cua mnh. Co the noi o cung la s thanh cong ang ne cua dan toc vong quoc nay.

Tam iem cua bai viet nay ch quan quanh mot y: dau co phai tiep can vi thien ha e phat trien va hoc hoi, anh phai co mot goc rieng e quay ve, bi an nh  au tren cho cua ngi khac th khong lam sao lau ben c. Va phng tri rieng t o cua anh ch co the an toan vng chac khi chnh anh co c kha nang t co. Ngi con cua con, ngi mat th cua cung mat. Dan Inca hom nay ch con lai mot di tch vat chat, the la trang s vang cua nen van minh o ch con ch ngay muc ra.  ngi Tay Tang th tnh hnh co khac. cai ho gi c khong ch la nhng g co the s cham; coi rieng cua ho sau tham hn nhieu. Tham ch neu ca cao nguyen Thanh Tang co bien mat nh mot lan khoi th dau vet cua ngi Tay Tang va Phat Giao x nay con co biet bao nhieu la nhng vung at menh mong e ma tiep tuc ton tai. i song, roi cuoc tu cua moi ca nhan hnh nh cung vay. Anh phai co c mot coi rieng that s la mau tht cua mnh, e mai nay tri co sap xuong, th anh van c thanh than t tai. Trong hoan canh nao, mau ao nao, anh van tiep tuc la mot hanh gia, mot Bo tat, mot Vo V Chan Nhan.

Chieu nay toi vao www.flickr.com nh mot thoi quen trong nhng khi met moi. Va that ngau nhien toi anh may ch Tibetan Monk e roi bat gap may tam anh nhn qua ma c nao long. Mot khoang tri xanh ngat in am nh nui tuyet cao ngat au o that xa va oi ba nha s Tay Tang ben con ng mon chan nui ang ngoi nhn ve cuoi tri nh ang ch i moi mon mot ngay ve xa xoi cua dan toc. Ho bay gi mat het ca roi. Mot vung at cao nguyen vi nhng ho nc trong xanh ngan i, nhng thao nguyen bon mua long gio, nhng tu vien r ram tieng kinh cau, nhng loi mon chan nui vang rc vi mau vang hoa cai, nhng oan du muc lau roi khong biet g en chien tranh. Khong con g na. Ho a im lang suot na the ky, va may ngay qua, niem im lang o a tran b va cai gia ma ho phai tra sao ma qua at. Mau ho a chay, ho a nga xuong cho mot loi ve cua que hng. Que hng van nghn trung, va ho th lai phai i xa ngay lu cnay. Phai roi, vi ho, cai chet ch la mot cuoc i.

nh nui thieng hung v Kailash  Tay Tang

Cung ien Potala trang le uy nghiem

Viet ti ay toi lai nh en mot oan phim buon tren Youtube. Mot ngi Tay Tang b bat ng up mat vao bc tng cua tu vien, va canh sat Trung Cong a no sung. Lan khoi sung tan i, xac ngi Tay Tang nga vat xuong, va vet mau tren vach tng ni anh va ng a ngau nhien ong lai mot ch Van trong Han ng, ch Van viet theo loi cach ieu va a c chon lam bieu tng cho Olympic Bac Kinh 2008.

Bai viet nay nh mot li nguyen cau, mot vong tay hng ve cao nguyen Thanh Tang, ni co hang trieu trai tim ang co cung mot giac m. Giac m o, that la, hnh nh cung la giac m cua bao ngi dan Viet!

Onceland, March/22/08

Toai Khanh ctdcvn@yahoogroups.com

Xin chap tay nguyen cau

Cho xieng gong gay nat

Nhan loai cung hat vang

Thanh Bnh va T Do!

TNMinh Tam cung chia se niem au.