Tình cờ xem bài: “Phật giáo và cuộc cách mạng khoa học” của tác giả Trần Chung Ngọc viết trên Trang nhà Quảng Đức:

“Chúng ta đã biết về thời gian thì Phật giáo có quan niệm: “vô thỉ, vô chung”, không có bắt đầu và cũng không có tận cùng. Và khi được hỏi vũ trụ là hữu hạn hay vô hạn, hay vừa hữu hạn vừa vô hạn, hay vừa không hữu hạn vừa không vô hạn thì Đức Phật giữ yên lặng, không trả lời. Có người diễn giải là sự hiểu biết về vấn đề này không ích lợi gì cho sự tu tập trong Phật giáo nên Đức Phật không trả lời để cho hành giả khỏi vướng mắc vào những việc viển vông mà lo tu tập thực tế hơn . Cũng có người giảng giải là Đức Phật giữ yên lặng để hiển dương tính vô chấp trong Phật giáo ”.

       Nghĩa là cho đến tận ngày nay, hàm ý của Đức Phật trong sự yên lặng không trả lời những câu hỏi về vũ trụ vẫn chưa được giải đáp . Tại sao Đức Phật giữ yên lặng và không trả lời ? Mừng ngày lễ Phật đản năm 2007, tôi xin cống hiến ý kiến của riêng mình lý giải về việc đó như sau:

       Trước hết phải thừa nhận nền khoa học kỹ thuật thế giới hiện nay phát triển mạnh như vũ bão và đóng góp rất lớn cho xã hội những giá trị mang tính vật chất, mắt thấy tay sờ…Nhưng những vấn đề mang tính trừu tượng như nhận thức về bản chất không gian, thời gian hay sự cấu tạo, hình thành vũ trụ chỉ có giới hạn và đang có xu hướng dựa vào những điều nhầm lẫn, chưa chuẩn.

       Vì sao nói vậy ? Vì có nhiều lý thuyết đã được đưa ra mô tả về cấu tạo, sự hình thành vũ trụ, nhưng quả là hiện nay các nhà khoa học có uy tín và kể cả thần học đang có xu hướng ngày càng nghiêng về lý thuyết vũ trụ được hình thành từ vụ nổ Big Bang. Thuyết vũ trụ được hình thành từ vụ nổ Big Bang được coi là khoa học nhất, phù hợp thực tiễn nhất và có vẻ như tương đồng nhận thức giữa khoa học và tôn giáo . Như tác giả Trần Chung Ngọc đã nói ông Stephen Hawking, (nhà vật lý người Anh được ca tụng là chỉ đứng sau Einstein) còn mừng về việc khoa học vật lý hiện đại có những nét tương đồng với Tôn giáo, chẳng hạn như khởi điểm của vụ nổ Big bang được ví như trùng với ba phút Sáng thế do Thượng đế tạo ra vũ trụ ghi trong kinh Thánh.

        Có đúng là vũ trụ có khởi điểm ban đầu là vụ nổ lớn tương đồng với phút Sáng thế? Cứ giả thiết đúng như vậy thì nhân loại phải tin là có Thượng đế, có Đức Chúa trời tạo ra muôn loài và Thượng đế, Đức Chúa trời sẽ được ca ngợi là sáng suốt, đáng được tôn thờ? Nhưng lại giả thiết rằng một ngày đẹp trời nào đó có người lại phát hiện và đưa ra những chứng lý khoa học không thể phủ định được chứng minh vụ nổ Big Bang là không đúng, thế thì Thượng đế, Đức Chúa trời lại bị cho là không sáng suốt và lại không được tôn thờ nữa chăng?

       Tôi nghĩ chỉ riêng những điều chất vấn như trên chúng ta cũng đủ thấy sự uyên bác của Bậc Giác ngộ khi Ngài giữ yên lặng, không trả lời cụ thể bất cứ điều gì đòi hỏi chỉ có trí tuệ cao siêu mới biết, mới hình dung ra. Theo văn hoá phương Đông thì Vũ là không gian và Trụ là thời gian, quan điểm của Phật giáo về không gian, thời gian là “vô thỉ, vô chung” đã phản ánh ý kiến rõ ràng của Đức Phật về vũ trụ. Do vậy không phải Ngài giữ yên lặng, không trả lời thì có nghĩa là Ngài không biết hay không hiểu gì về vũ trụ, mà là trí huệ của chúng sinh còn quá thấp chưa đủ độ để tin hiểu nếu có cố giảng giải thì từ chỗ không thể hiểu chúng sinh dễ dao động, nảy sinh sự nghi ngờ đối với đức tin. Sự yên lặng của Ngài với hàm ý rằng: vấn đề này cực kỳ phức tạp, chúng sinh cần phải cố gắng tu tập nhiều hơn nữa và chỉ đến khi nào thực sự giác ngộ sẽ tự khắc hiểu.

       Thời của Đức Phật cách ngày nay đã hơn 2500 năm, trình độ nhận thức của chúng sinh ngày đó kém xa ngày nay, thế mà ngay thời đại hiện đại này việc hình dung nhận thức về vũ trụ hầu như cũng chỉ dành cho một số rất ít người có trí tuệ cao mà họ còn phải tranh cãi nhau kịch liệt xem ai đúng ai sai thì thử hỏi làm sao Đức Phật lại có thể trả lời đơn giản cho chúng sinh tin hiểu được?

        Lý thuyết vụ nổ Big Bang mô tả sự khởi nguồn của vũ trụ mâu thuẫn với quan niệm, nhận thức của Phật giaó về sự “vô thỉ, vô chung”. Nên vấn đề cần thiết lúc này là phải xác định vụ nổ Big Bang hình thành ra vũ trụ mà xu hướng các nhà khoa học ngày càng có niềm tin coi đó là chân lý, là đúng hay không đúng ?

       Tôi đã nghiên cứu kỹ và dám nói rằng: vụ nổ Big Bang là không đúng. Bởi lẽ lý thuyết về vũ trụ nở, có thời điểm ban đầu gọi là vụ nổ Big Bang chủ yếu là dựa vào các  phương trình toán học tính toán trong Thuyết tương đối của Einstein mà trong đó đặt tiên đề vận tốc ánh sáng là hằng số vũ trụ. Tiên đề này là nền tảng, là cái gốc dựng tạo ra lý thuyết, nếu tiên đề sai thì toàn bộ lý thuyết của vụ nổ Big Bang coi như sụp đổ . Oái oăm thay! Tiên đề vận tốc ánh sáng là hằng số vũ trụ đúng là sai thật. Để hiểu rõ điều này chỉ cần phân tích các công thức năng lượng của Einstein như: E_o=m_o.c² gọi là năng lượng nghỉ hay năng lượng của hệ khi không chuyển động và E_r=m_o.γ.c² gọi là năng lượng tương đối hay năng lượng của hệ khi chuyển động với tốc độ cao gây hiệu ứng biến đổi khối lượng, không gian và thời gian…của hệ đó, sẽ thấy ngay vận tốc ánh sáng không phải là hằng số vũ trụ. Tại công thức năng lượng tương đối: E_r=m_o.γ.c² (trong đó E_r là năng lượng tương đối, m_o là khối lượng của hệ khi không chuyển động, γ là hệ số biến đổi, gọi là hệ số dãn của Lorenzt và c là vận tốc ánh sáng), sao chỉ có khối lượng của  hệ chuyển động thay đổi biểu thị bằng việc nhân với hệ số γ, còn không gian và thời gian của hệ biểu thị trong đơn vị km/s của vận tốc ánh sáng lại không thay đổi, không được nhân với hệ số γ ? Như thế tức là kết quả tính toán trong công thức năng lượng tương đối mâu thuẫn với chính điều đã phát biểu trong Thuyết tương đối của Einstein rằng: không gian, thời gian của hệ khi chuyển động cực nhanh sẽ bị biến đổi . Đơn vị vận tốc km/s (trong đó km là đơn vị đo khoảng cách, biểu thị cho không gian của hệ và s là giây, đơn vị đo thời gian, biểu thị cho thời gian trôi của hệ) của hệ đứng yên khi đổi sang hệ chuyển động có không gian biến đổi là km.γ=km_r và thời gian biến đổi là s.γ=s_r thì sẽ phải biến đổi thành km.γ/s.γ=km_r/s_r → γ.km/s . Đơn vị đo vận tốc tại hệ đứng yên: km/s khác với đơn vị đo vận tốc tại hệ chuyển động gây ra hiệu ứng biến đổi không gian, thời gian: km.γ/s.γ=km_r/s_r . Vận tốc ánh sáng c=300.000km/s tại hệ đứng yên khác với vận tốc ánh sáng tại hệ chuyển động có không gian, thời gian biến đổi: c_r=300.000km_r/s_r , c ≠ c_r vì đơn vị của chúng khác nhau. Công thức năng lượng tương đối viết đúng sẽ phải là: E_r=m_r.c_r² . Einstein bị nhầm ở chỗ này, nên rõ ràng là vận tốc ánh sáng chỉ là hằng số không đổi trong từng hệ quy chiếu quán tính chứ không phải là hằng số vũ trụ. May cho Thuyết tương đối của Einstein, vì tuy vận tốc ánh sáng không phải là hằng số vũ trụ, nhưng trong từng hệ quy chiếu quán tính nó vẫn là hằng số nên Thuyết tương đối vẫn đúng.

      Đau đớn quá! Một thế kỷ qua cả nhân loại bị nhầm lẫn theo cái thiếu sót của Einstein. Tôi lấy làm lạ rằng sự việc đơn giản như vậy mà mấy tỷ con người không ai phát hiện ra và dám đứng lên phát biểu bênh vực cho lẽ phải, tránh để câu chuyện diễn ra ví như chuyện anh thợ may láu cá may quần áo cho Vua bằng vải “không khí”, nếu ai “ngu dốt” thì mới không nhìn thấy.

     Từ việc vận tốc ánh sáng không phải là hằng số vũ trụ thì đương nhiên không có vụ nổ Big Bang, không có phút “sáng thế” do Thượng đế tạo ra. Có thể có người lại viện dẫn việc vũ trụ đang dãn ra và đã được kiểm nghiệm chứng minh để bảo vệ cho vụ nổ Big Bang . Đúng là vũ trụ đang dãn ra thật do thấy các thiên hà tự nhiên chạy rời xa nhau, thế nhưng lại chính các nhà khoa học hiện đại ngày nay mới phát hiện ra có loại “vật chất tối” hay “năng lượng tối” nào đó rất bí hiểm đang chứa đầy trong vũ trụ có khả năng nó là nguyên nhân đẩy các thiên hà trong vũ trụ chạy ra xa nhau ngày một nhanh. Lý thuyết dựa trên cái sai, thực nghiệm bị ngộ nhận, cho nên có lẽ tốt nhất phải dừng cái xu hướng ngày càng ngả về vụ nổ Big Bang lại càng nhanh càng tốt .

     Nếu dừng niềm tin về vụ nổ Big Bang lại thì vũ trụ sẽ được nhận thức như thế nào cho đúng ? Tuy vận tốc ánh sáng không phải là hằng số vũ trụ để phản ánh không có vụ nổ Big Bang và công thức năng lượng tương đối chưa đúng phải chỉnh sửa lại cho đúng, nhưng về cơ bản tính tương đương trong Thuyết tương đối của Einstein vẫn đúng. Nó vẫn phù hợp với định luật thứ nhất của Newton và nguyên lý tương đối của Galileo về các hệ quy chiếu quán tính rằng: Mọi quy luật vật lý diễn ra tại hệ đứng yên giống như diễn ra tại hệ chuyển động thẳng đều, nay bổ xung thêm là dù vận tốc của hệ chuyển động thẳng đều có nhanh xấp xỉ vận tốc ánh sáng của hệ đứng yên. Từ đây chúng ta lại phát hiện ra thêm một quy luật nữa là các hệ quy chiếu quán tính đồng dạng với nhau theo tỷ lệ biến đổi γ . Nghĩa là trong vũ trụ, các hệ quy chiếu quán tính có hệ có kích thước rất lớn nhưng cũng có hệ có kích thước rất nhỏ, có thể có kích thước của hệ gần bằng không . Có hệ có thời gian trôi rất nhanh, nhưng có hệ có thời gian trôi rất chậm, có thể có thời gian gần như không trôi . Giả sử có hệ quy chiếu quán tính có thời gian trôi rất chậm, một năm trên đó bằng thời gian trôi của một hệ quy chiếu quán tính khác (ví dụ như hệ có chứa trái đất của chúng ta chẳng hạn) là một triệu năm . Đối với chúng ta, giả thiết có niềm tin vụ nổ Big Bang là thật, thời điểm phút “sáng thế”cách ngày nay là 13,7 tỷ năm theo thời gian của chúng ta, nhưng đối với hệ quy chiếu có thời gian trôi rất chậm như đã nói ở trên một năm của họ bằng một triệu năm đã trôi của chúng ta, họ cũng có niềm tin vụ nổ Big Bang tại hệ của họ và thời điểm phút “sáng thế” cũng cách ngày nay là 13,7 tỷ năm tính theo thời gian của họ. So sánh thời gian trôi tại hệ của họ với hệ của chúng ta thì phút “sáng thế” của họ phải cách ngày nay là 13,7 triệu tỷ năm theo thời gian trôi của chúng ta. Phút “sáng thế” của họ có trước phút “sáng thế”của chúng ta hàng triệu năm, không trùng với phút “sáng thế” của chúng ta. Vậy thì phút “sáng thế” nào đúng? Thuyết tương đối được vận dụng, chân lý tại hệ của chúng ta đúng thì chân lý tại hệ của họ cũng đúng .  Không thể phát biểu tuỳ tiện rằng: chỉ có chúng ta đúng và có chân lý còn họ thì sai và không có chân lý. Điều này dẫn đến là thời gian và không gian vũ trụ không thể xác định được theo ý kiến chủ quan của riêng hệ quy chiếu nào trong vũ trụ và phải chấp nhận một sự thật phũ phàng rằng mỗi hệ quy chiếu chỉ có thể nhận thức về vũ trụ như một “chú ếch ngồi đáy giếng”. Không gian và thời gian vũ trụ trở nên đúng như quan điểm của Phật giáo là “vô thỉ, vô chung”, không có điểm bắt đầu và cũng không có sự kết thúc, vì có thể có điểm bắt đầu hoặc có sự kết thúc đối với hệ của chúng ta nhưng lại không phải là điểm bắt đầu hoặc sự kết thúc đối với những hệ khác.

       Đến hôm nay nếu không chỉ ra cái chưa chuẩn của khoa học hiện đại, có lẽ chúng ta vẫn cứ tưởng và nghi ngờ là Đức Phật giữ yên lặng, không trả lời nghĩa là Ngài không hiểu hoặc không biết vũ trụ là hữu hạn hay không hữu hạn…Sự tưởng và nghi ngờ khiến chúng ta có thể sẽ tu mù, tu nhầm vì không biết đâu là thật, đâu là giả.

      Tóm lại có thể nói Thuyết tương đối của Einstein chỉ ra có sự khác nhau về không gian, thời gian giữa các hệ quy chiếu quán tính trong vũ trụ như thể Einstein đã thay mặt Đức Phật giải đáp bằng khoa học về sự “vô thỉ, vô chung” của vũ trụ cách đây 100 năm mà đến bây giờ cũng chẳng ai hiểu. Sự yên lặng, không trả lời của Đức Phật khi được hỏi những vấn đề liên quan tới vũ trụ càng khiến chúng ta cảm phục ý kiến của Einstein rằng: nếu như trong tương lai thế giới này còn tồn tại tôn giáo thì đó là Đạo Phật…

      Hy vọng món quà mừng ngày Phật đản 2007 này giúp ích cho mọi người hiểu sâu hơn về khoa học và Phật học .

Hà nội, ngày 8/4 năm Đinh Hợi, (24/5/2007)

Lê Văn Cường

Email: cuong_le_van@yahoo.com