Cội gốc sanh tử tức là các
thứ vọng tưởng hàng ngày của chúng ta, các thứ nghiệp
phiền não thương ghét, tham lam, giận hờn của chúng ta,
nếu còn một mảy may không dứt thì tức là còn gốc rễ sanh
tử. Nay muốn tham thiền đốn ngộ liễu thoát sanh tử, hãy tự
suy nghĩ xem có thể một niệm dứt ngay phiền não của nhiều
kiếp như chặt đứt một cuộn chỉ hay
chăng ? Nếu chẳng thể dứt sạch phiền não thì dẫu
cho đốn ngộ, cũng thành nghiệp ma, đâu nên xem
thường ? Các vị tổ xưa kia
đốn ngộ, cũng nhiều đời tích lũy công phu tu tập dần
dần (tiệm tu) mà được, cho nên “đốn ngộ” này nói thì dễ mà
thật ra là rất khó. Nếu không có hai, ba mươi năm hạ thủ
công phu, thì làm sao có thể ở trong chốn phiền não lẫy
lừng mà được một niệm đốn ngộ. Điều thiết yếu là phải tự
biết căn khí mình như thế nào ?
Đến như một môn niệm Phật, người đời không biết sự nhiệm
mầu của nó, xem là thiển cận, kỳ thật mỗi bước thực hành
cho đúng thì như thế nào ?
Chúng ta từ khi có sanh tử đến nay, niệm niệm vọng tưởng
phan duyên tạo nghiệp sanh tử, đâu từng có một niệm quay
trở về soi lại tự tâm, đâu từng một niệm chịu đoạn dứt
phiền não. Nay nếu có thể đem tâm vọng tưởng chuyển làm
niệm Phật thì niệm niệm dứt phiền não. Nếu niệm niệm dứt
được phiền não thì niệm niệm ra khỏi sanh tử.
Nếu một niệm niệm vững chắc
không đổi dời nhất tâm bất loạn, so với tham thiền còn có
kết quả hơn. Tóm lại, chỉ do một niệm thiết tha chân thực
mà thôi. Nhưng tham thiền nhất định cần phải chết đi hết
tâm thế tục không còn một niệm vọng tưởng, còn niệm Phật
là lấy tưởng tịnh chuyển tưởng nhiễm, dùng tưởng trừ tưởng,
là Pháp Hoán Chuyển, cho nên đối với căn khí của chúng ta
ngày nay dễ thực hành hơn.
Tu tịnh độ không cần phải
kiến tánh, chỉ chuyên lấy niệm Phật làm chánh hạnh và lấy
bố thí, trai tăng, tu các công đức phước điền làm trợ nhân
trang nghiêm cõi nước Phật trong tâm niệm Phật, tuy phát
nguyện vãng sanh, nhưng cần phải biết trước tiên chặt đứt
cội gốc sanh tử mới có hiệu quả. Cội gốc sanh tử tức là sự
tham lam, hưởng thụ vật chất thế gian tất cả đều là gốc
khổ và mọi thứ tâm suy ấy chấp trước giận hờn, cùng các
thứ giáo pháp do tà sư tà ma ngoại đạo thuyết, đều phải
tận mình mửa ra cho hết, chỉ tin một pháp môn Niệm Phật
tâm không lúc nào quên danh hiệu Phật. Phật là Giác, nếu
niệm Phật không quên Phật, tức là niệm niệm minh giác. Tâm
nếu quên Phật liền là Bất Giác. Nếu niệm đến trong mộng
cũng niệm được tức là thường giác không mê
muội ! Hiện tại nếu tâm nầy
không mê muội thì lúc lâm chung tâm nầy không mê muội,
ngay chỗ tâm nầy không mê muội tức là kết quả, nay công
việc bận rộn không thể tham thiền, duy có niệm Phật là tốt
nhất, bất kể rỗi rảnh, bận rộn, chỗ nào cũng niệm được,
chỉ cần một lòng không quên, không còn có pháp nào hay
hơn !.
Tham thiền cần phải lìa tưởng,
niệm Phật chú trọng vào chuyên tưởng, vì chúng sanh từ lâu
nay chìm trong vọng tưởng, đây là lấy độc trị độc, là pháp
hoán chuyển mà thôi. Cho nên thâm cứu khó ngộ, niệm Phật
dễ thành. Nếu tâm thiết tha muốn giải quyết xong việc lớn
sanh tử, đem tâm tham cứu đổi thành tâm niệm Phật, thì lo
gì một đời nầy không liễu thoát sanh
tử ?.
Niệm Phật tức là tham thiền
không phải hai pháp, ngay lúc niệm Phật, trước tiên phải
buông bỏ hết thảy các thứ vọng niệm, tạp loạn phiền não,
tham, sân, si, buông bỏ đến chỗ không còn gì để buông bỏ,
chỉ để khởi một câu “A DI ĐÀ Phật”, rõ rành phân minh
trong tâm không gián đoạn như sợi chỉ xỏ xâu chuỗi. Dụng
công như thế, bất cứ cảnh riêng nào, cũng không bị lôi kéo
đánh mất, hàng ngày như vậy trong cảnh náo đông không tạp,
không loạn, thức ngủ như một, dụng tâm như thế, niệm đến
lúc mạng chung, nhất tâm bất loạn, đó là thời tiết Siêu
Sanh Tịnh Độ.
Nếu tâm tha thiết vì việc
sanh tử niệm niệm như cứu lửa cháy đầu, chỉ e một phen mất
thân người muôn kiếp khó được lại, cần phải cắn chặt lấy
một câu danh hiệu Phật nầy, nhất định phải chiến thắng
vọng tưởng, bất cứ chỗ nào cũng niệm niệm hiện tiền, chẳng
vì vọng tưởng ngăn che. Hạ thủ công phu thiết tha như thế
lâu ngày thuần thục tự nhiên tương ưng chẳng cầu thành
khối mà tự thành khối.
Phương pháp tu niệm Phật cũng
có thứ lớp, người tại gia không cần câu chấp theo thời
khoá của chư Tăng trong tự viện, chỉ cần lấy niệm Phật làm
chính, mỗi ngày buổi sáng sớm lễ Phật, tụng một quyển kinh
Di Đà, lần chuỗi niệm Phật A Di Đà hoặc ba nghìn, năm
nghìn, mười nghìn, rồi hồi hướng phát nguyện vãng sanh về
cõi nước Cực Lạc. Khoá buổi tối cũng như vậy lấy đây làm
định khoá, hàng ngày nhất định không có thiếu sót. Pháp
nầy có thể áp dụng phổ thông cho mọi người, nếu vì việc
lớn sanh tử thì công phu cần phải khẩn thiết hơn, mỗi ngày
trừ hai thời khoá kể trên, suốt ngày đêm chỉ đem một câu
“A Di Đà Phật” đặt trong lòng, niệm niệm không quên, tâm
không mê muội, tất cả việc đời đều không nghĩ tưởng, chỉ
lấy một câu niệm Phật làm mạng sống của mình, cắn chặt
không buông, cho đến trong các sinh hoạt hàng ngày, một
câu Phật nầy vẫn luôn luôn hiện tiền. Nếu gặp lúc tâm bất
an do các cảnh giới nghịch
thuận phiền não buồn vui quấy nhiễu, chỉ cần đề khởi một
câu niệm Phật nầy lập tức thấy phiền não tiêu diệt. Vì
niệm niệm phiền não là gốc khổ sanh tử, nay dùng niệm Phật
tiêu diệt phiền não, ấy là Phật độ chỗ khổ sanh tử. Nếu
niệm Phật tan được phiền não thì có thể thoát sanh tử. Nếu
niệm Phật đến trình độ làm chủ được trên phiền não thì ở
trong mộng làm được chủ. Nếu ở trong mộng làm được chủ thì
ở trong lúc bệnh khổ làm được chủ thì lúc lâm chung rõ
ràng biết được chỗ đi. Việc nầy không khó làm, chỉ cần một
niệm tâm tha thiết vì sanh tử, nắm chặt một câu Phật không
còn nghĩ ngợi gì khác, lâu ngày thuần thục, tự nhiên được
đại an lạc, cái vui ngũ dục thế gian không thể sánh được.
Ngoài pháp môn Tịnh Độ nầy, không còn có pháp môn nào
thẳng tắt giản dị hơn./.