|
Nhöõng taùc phaåm taâm linh giaù trò (Loaïi boû tuùi)
Theravada Phaät Giaùo Nguyeân Thuûy
Cuoäc ñôøi laø moät haønh trình taâm linh Thieàn sö Sayaødaw U Jotika Tyø khöu Taâm Phaùp dòch
Tieåu söû taùc giaû: Thieàn sö Sayaødaw U Jotika sinh ngaøy 05 thaùng 8/1947 trong moät gia ñình Hoài giaùo Mieán Ñieän. Ngaøi ñuôïc giaùo duïc trong moät tröôøng doøng Thieân Chuùa Giaùo, toát nghieäp kyõ sö ñieän töû vaø nghieân cöùu saâu roäng veà khoa hoïc, taâm lyù hoïc vaø trieát hoïc phöông Taây. Ngaøi ñaõ laäp gia ñình vaø laø cha cuûa hai ngöôøi con gaùi. Tröôùc khi xuaát gia laøm moät nhaø sö Phaät Giaùo Nguyeân Thuûy, Ngaøi ñaõ traõi qua hôn 20 naêm soáng trong röøng saâu ñeå ñoäc cö thieàn, sau ñoù chuyeån veà soáng taïi thuû ñoâ Yangoon (Mieán Ñieän).
Sayaødaw U Jotika laø moät thieàn sö raát ñöôïc kính troïng vaø noåi tieáng ôû Mieán Ñieän cuõng nhö treân theá giôùi. Maëc duø sinh ra vaø lôùn leân ôû Mieán Ñieän song Thieàn sö coù moät voán hieåu bieát uyeân baùc veà nhieàu neàn vaên hoaù khaùc nhau. Ngaøi cuõng ñaõ töøng nghieân cöùu saâu roäng veà vaên hoùa Taây phöông vaø ñaõ nhieàu naêm sinh soáng ôû nöôùc ngoaøi.
Thieàn sö Jotika ñaõ xuaát baûn nhieàu taùc phaåm noåi tieáng, trong ñoù coù: Cuoäc ñôøi laø moät haønh trình taâm linh, Ngoâi nhaø chaùnh nieäm, Baûn ñoà haønh trình taâm linh, Tuyeát giöõa muøa heø, v.v.
Moät ñôøi sanh töû taùnh thöôøng nhö Sôùm mai thaáy nuï hoa hoàng nôû Nheï goùt traàn sa moäng tænh roài.
Lôøi giôùi thieäu Noùi ñeán thieàn, ngöôøi ta thöôøng nghó ñeán thieàn vieän, nghó ñeán caùc vò thieàn sö ñaïo maïo vôùi nhöõng phöông phaùp nghieâm tuùc vaø hieäu quaû naøo ñoù coù theå daãn ñeán muïc tieâu maø ngöôøi ta mong ñôïi, sau moät thôøi gian khoå luyeän kieân trì. Vì vaäy, baèng moïi caùch, ngöôøi ta phaûi tranh thuû thôøi gian ñeå tham döï moät khoùa thieàn ôû moät thieàn vieän noåi tieáng naøo ñoù môùi cam loøng. Töø ñoù neáu coù cô hoäi ngöôøi ta laïi trôû veà thieàn vieän quen thuoäc cuûa mình ñeå coá gaéng laëp laïi kinh nghieäm ñaõ maát sau moät thôøi gian rôøi khoûi khoùa thieàn, hoaëc laø ñeå coá gaéng ñaït tôùi ñöôïc muïc ñích maø mình chöa ñaït ñöôïc.
Thöïc ra, thieàn laø khaùm phaù chính mình ngay trong ñôøi soáng maø moãi ngöôøi hoäi ngoä hay ñoái ñaàu, hoaøn toaøn voâ ñieàu kieän. Noùi cho deã hieåu hôn laø chuùng ta phaûi hoïc ra baøi hoïc chính mình trong moïi hoaøn caûnh cuûa cuoäc soáng. Neáu khoâng thì khoâng theå hoïc ñöôïc töø baát cöù nôi ñaâu vaø luùc naøo khaùc nöõa. Cuoäc ñôøi laø thieàn vieän lôùn nhaát, nhöõng tình huoáng maø chuùng ta giaùp maët chính laø nhöõng vò thieàn sö öu vieät nhaát hay laø taám göông trung thöïc nhaát ñeå chuùng ta soi thaáy trong ñoù boä maët thaät cuûa chính mình. Ñôïi ñeán ñöôïc thieàn vieän thì baïn ñaõ ñaùnh maát bieát bao cô hoäi vaø baøi hoïc quí giaù nôi chính mình ngay trong giaây phuùt hieän taïi naøy. Taát caû giaùc ngoä ñeàu ôû ñoù, khoâng phaûi ñeå laäp laïi kinh nghieäm ngaøy hoâm qua, hay coá gaéng tìm caàu sôû ñaéc ngaøy mai.
Baïn theo moät phöông phaùp thieàn raát taâm ñaéc? Baïn coù moät thieàn sö noåi danh thaät traùc tuyeät? Hay baïn ñaõ ñaït ñöôïc moät keát quaû thieàn chöùng thaät ñaùng töï haøo? Theá thì thaät ñaùng buoàn, vì baïn ñaõ bò raäp khuoân, bò leä thuoäc vaø ñaõ ñaùnh maát khaû naêng bieán hoaù voâ cuøng cuûa caùi nhìn khaùm phaù tröïc tieáp, môùi meû vaø nay saùng taïo chính mình!
Haõy queân ñi moïi khuoân saùo aùp ñaët, moïi thöôùc ño maãu möïc, moïi baûng giaù ñònh saün ñeå ñoái dieän vôùi söï thaät nhö noù laø . . . chöù khoâng nhö muïc ñích maø baïn taàm caàu, mong ñôïi.
Ñuùng nhö thieàn sö Jotika ñaõ noùi: “Cuoäc ñôøi laø moät haønh trình taâm linh”, vaäy thì ñöøng maát thì giôø loay hoay chaïy ñoân chaïy ñaùo, tìm kieám ñaâu xa. Haõy döøng laïi, bình tónh maø soi mình trong taám göông trung thöïc cuûa cuoäc ñôøi:
Phaùp voán saün hieän tieàn Khoûi nhoïc coâng tìm kieám Ngay ñoù thaáy laø thieàn Khoâng thaáy, moäng trieàn mieân!
Thieàn vieän Vieân Khoâng, cuoái naêm 2006 Tröôûng ban Thieàn hoïc Nguyeân Thuûy
Vieän Nghieân Cöùu Phaät Hoïc Vieät Nam
Tyø Khöu Vieân Minh
Cuoäc ñôøi laø moät haønh trình taâm linh “Cuoäc ñôøi laø moät chuoãi nhöõng baøi kieåm tra. Khoù khaên chính laø nhöõng baøi kieåm tra. Chuùng ta ñang ôû trong moät tröôøng ñôøi. Toaøn boä cuoäc ñôøi chuùng ta laø moät tröôøng hoïc. Töø khi môùi loït loøng sinh ra cho ñeán khi nhaém maét xuoâi tay, chuùng ta ñeàu hoïc ôû döôùi maùi tröôøng naøy.”
Ñoù laø moät tröôøng hoïc khoâng chính thöùc. Khoâng coù giaûng ñöôøng, phoøng hoïc. Taát caû moïi thöù chuùng ta nhìn, moïi thöù chuùng ta nghe, moïi thöù chuùng ta caûm nhaän, taát caû haïnh phuùc vaø khoå ñau, taát caû moïi vaán ñeà khoù khaên trong cuoäc soáng, moïi thaønh coâng vaø thaát baïi ñeàu laø baøi hoïc cho chuùng ta. Khi chuùng ta thaønh ñaït, ñoù laø moät baøi hoïc kieåm tra. Noù kieåm tra vaø thöû thaùch möùc ñoä khieâm toán cuûa chuùng ta khi ñöùng tröôùc thaønh coâng vaø vinh quang. Haàu heát chuùng ta ñeàu raát töï haøo, nôû maët nôû maøy vaø töï cao töï ñaïi trong giôø phuùt ñoù: “OÂi, toâi ñaõ thaønh coâng, toâi ñaõ thaønh ñaït trong khi khoái keû khaùc thì ñang thaát baïi.” Vì vaäy, chuùng ta khoâng coøn ñoái xöû vôùi moïi ngöôøi moät caùch traân troïng nöõa. Chuùng ta trôû thaønh nhöõng keû haõnh tieán vaø ngaõ maïn.
Cuõng nhö vaäy, thaát baïi cuõng laø moät baøi kieåm tra. Chuùng ta coù theå duy trì moät noäi taâm quaân bình, thanh thaûn ra sao khi ñöùng tröôùc thaát baïi? Chuùng ta coù theå giöõ thaêng baèng maø khoâng caûm thaáy traàm uaát, khoå ñau, huït haãng, khoâng caûm thaáy thua keùm vaø baát haïnh vì khoâng thaønh ñaït khoâng? Noù cuõng laø moät baøi kieåm tra ñeå cho thaáy lieäu baïn coù coá gaéng ñöùng daäy ñöôïc nöõa hay khoâng.
Baïn thaát baïi, baïn coá gaéng ñöùng leân. Roài baïn laïi thaát baïi, vaø laïi coá göôïng ñöùng leân laàn nöõa. Ñaây laø moät baøi kieåm tra ñeå xem baïn coù thöïc söï tröôûng thaønh, coù ñuû duõng khí vaø töï tin vaøo chính baûn thaân mình vaø tin vaøo cuoäc ñôøi hay khoâng; ñeå xem baïn coù coá gaéng ñöùng leân ñöôïc nöõa hay khoâng. Haàu heát moïi ngöôøi ñeàu khoâng coù nieàm tin vaøo cuoäc ñôøi. Hoï cuõng khoâng töï tin vaøo chính baûn thaân mình nöõa. Ñaây laø nhöõng ñieàu chuùng ta caàn phaûi suy nghó thaät saâu saéc. Khi ñaõ hoïc caùch tin töôûng vaøo cuoäc ñôøi vaø töï tin vaøo chính mình, töø khi ñoù toâi ñaõ hoïc hoûi ñöôïc nhieàu hôn vaø deã daøng hôn. Noù laø moät troø chôi, nhöng laø moät troø chôi thöïc söï nghieâm tuùc. Khi baïn ñoái maët vôùi khoù khaên vaø thaát baïi, ñieàu quan troïng laø phaûi hieåu noù moät caùch thaät saâu saéc vaø khoâng ñeå mình bò huït haãng vaø traàm uaát. Coá gaéng tìm ra phöông caùch toát nhaát ñeå vöôït qua noù vaø tieáp tuïc thöïc haønh nhö theá nhieàu laàn. Cuoäc ñôøi laø moät chuoãi nhöõng baøi kieåm tra, nhöng baïn seõ bieát khi naøo mình vöôït qua caùc baøi kieåm tra ñoù moät caùch thaønh coâng; baïn coù theå nhìn laïi chuùng nhö laø nhöõng kinh nghieäm boå ích cho mình! Khi ñoái dieän vôùi nhöõng tình huoáng khoù khaên trong cuoäc soáng, baïn thöôøng nghó: “Trôøi ôi, sao toâi laïi khoâng may ñeán theá! Toâi ñaõ laøm nhöõng gì ñeán noãi phaûi chòu khoå theá naøy?” Baïn than phieàn, ñoå loãi cho nghieäp chöôùng cuûa mình, traùch moùc cha meï, vôï choàng mình hay ñoå loãi cho caû chính quyeàn. Baïn ta thaùn ngaøy moät cao gioïng vaø to tieáng, ngaøy caøng noùi daøi, noùi dai hôn. Khi baïn caøng than traùch, noù caøng cho thaáy raèng baïn ñang thi rôùt baøi kieåm tra ñoù. Ñaây laø moät baøi kieåm tra söï tröôûng thaønh cuûa baïn, söï nhaãn naïi cuûa baïn, kieåm tra taâm xaû ly vaø trí tueä cuûa baïn. Baát cöù khi naøo ñoái dieän vôùi khoù khaên, baïn haõy töï nhaéc nhôû mình raèng: “Ñaây laø moät baøi kieåm tra. Ñaây laø moät thöû thaùch cho mình. Toâi phaûi hoïc ñöôïc ñieàu gì ñoù töø khoù khaên naøy ñeå trôû neân chín chaén vaø tröôûng thaønh hôn.” Toâi thích noùi veà baûn thaân mình, bôûi vì ñoù laø con ngöôøi maø toâi hieåu roõ hôn caû. Cuoäc ñôøi toâi laø moät haønh trình ñaày nhöõng khoù khaên cô cöïc. Töø khi coøn laø moät caäu beù, toâi ñaõ phaûi gaùnh chòu bieát bao noãi khoù khaên khoå aûi treân ñôøi, heát cô haøn naøy ñeán nghieäp chöôùng kia, nhöng toâi cuõng ñaõ hoïc hoûi ñöôïc raát nhieàu töø chuùng. Vì vaäy, ñoù cuõng laø lyù do toâi muoán khuyeán khích caùc baïn haõy laøm nhö theá. Cho duø nhöõng khoù khaên vaát vaû baïn ñang phaûi traõi qua ñoù coù naëng neà ñau ñôùn ñeán ñaâu, cuõng haõy coá gaéng duy trì moät möùc ñoä quaân bình, buoâng xaû naøo ñoù trong taâm. Haõy traàm tónh laïi moät chuùt vaø xem xeùt xem mình coù theå hoïc hoûi ñöôïc gì töø nhöõng hoaøn caûnh ñoù khoâng. Haõy chuù yù xem mình phaùt trieån ñöôïc caùc phaåm chaát noäi taâm naøo ñoù khoâng. Haõy coá gaéng ñeå hieåu bieát hôn, yeâu thöông vaø khoan dung, tha thöù hôn vaø coá gaéng kham nhaãn, chòu ñöïng theâm ñöôïc chuùt naøo hay chuùt naáy. Moãi khi chuùng ta coù khoù khaên, khuùc maéc vôùi ngöôøi naøo ñoù, chuùng ta thöôøng ñoå loãi cho hoï. Chuùng ta buoäc toäi vaø traùch moùc hoï laø ñaõ khoâng laøm ñaày ñuû moïi thöù cho mình. Ñoâi khi chuùng ta cuõng töï traùch moùc chính baûn thaân mình nöõa: “Mình ñuùng laø ñoà ngu, ai laïi töï ñi röôùc vaï vaøo thaân nhö theá.” Chuùng ta khoâng theå tha thöù cho mình vaø caûm thaáy töï xaáu hoå cho chính baûn thaân mình: “Trôøi ôi, roài moïi ngöôøi seõ bieát heát, mình laø keû ngu; laøm sao mình coù theå phôi caùi maët naøy ra tröôùc baøng daân thieân haï ñöôïc nöõa. Mình phaûi troán ñi moät nôi naøo ñoù thaät xa, ñeán choã khoâng coøn ai bieát ñeán mình nöõa.” Raát nhieàu ngöôøi ñaõ laøm nhö theá. Hoï chaïy troán. Hoï khoâng coøn muoán gaëp laïi baïn beø vaø ngöôøi quen nöõa, bôûi vì hoï thaáy hoå theïn trong loøng; nhöng neáu baïn coù theå nhìn kyõ nhöõng ñieàu naøy moät caùch traàm tónh trong taâm xaû, baïn seõ qua ñöôïc kyø thi naøy vaø seõ quay laïi nhìn noù nhö laø moät kinh nghieäm toát cho mình. Baïn seõ nhìn laïi noù nhö laø moät thaønh coâng cuûa mình. Baïn ñaõ thaønh coâng. Baïn ñaõ hoïc hoûi ra ñieàu gì ñoù trong ñôøi. AÅn chöùa trong moãi hoaøn caûnh môùi maø chuùng ta ñang phaûi traõi qua laø moät baøi hoïc taâm linh caàn hoïc hoûi. Toaøn boä cuoäc ñôøi naøy laø moät baøi hoïc taâm linh maø chuùng ta sinh ra treân ñôøi ñeå hoïc baøi hoïc ñoù. Chuùng ta coù maët ôû ñaây, treân theá gian naøy, trong kieáp nhaân sinh naøy, trong thôøi ñaïi naøy laø ñeå hoïc hoûi ra nhöõng gì caàn hoïc hoûi. Khi ñoïc nhöõng caâu chuyeän keå veà nhöõng ngöôøi coù theå nhôù ñöôïc kieáp tröôùc cuûa mình, toâi thaáy raát nhieàu ngöôøi trong soá hoï dieãn ñaït cuøng moät tö töôûng nhö nhau. Moät trong nhöõng tö töôûng ñoù laø: hoï sinh ra ôû ñaây, treân coõi ñôøi naøy laø ñeå hoaøn thaønh moät coâng vieäc gì ñoù, ñeå hoïc hoûi moät ñieàu gì ñoù, vaø toâi cuõng caûm thaáy y nhö theá ñoái vôùi cuoäc ñôøi mình. Toâi sinh ra ôû ñaây, mang caùi thaân ngöôøi naøy, laø ñeå hoïc hoûi ra moät ñieàu gì ñoù, ñeå hoaøn thaønh moät boån phaän, moät traùch nhieäm naøo ñoù hay baát cöù ñieàu gì baïn coù theå gaùn cho noù. Khi nhìn cuoäc ñôøi theo quan kieán ñoù, töø goùc ñoä ñoù, taát caû moïi thöù trong cuoäc ñôøi baïn seõ trôû neân voâ cuøng yù nghóa. Moät ñieàu toâi ñaõ töøng ñoïc vaø ghi nhôù raát saâu trong taâm laø moät caâu noùi raát giaù trò vaø raát hay naøy: Taát caû moïi thöù treân theá gian naøy ñeàu aån chöùa nhöõng yù nghóa rieâng cuûa noù. Bôûi vì chuùng ta chæ thaáy moät caùch quaù hôøi hôït vaø noâng caïn, neân chuùng ta khoâng theå thaáy ñöôïc heát yù nghóa saâu saéc ñaèng sau nhöõng gì ñang dieãn ra, vaø do vaäy moïi thöù trôû thaønh voâ nghóa ñoái vôùi chuùng ta. Raát nhieàu ngöôøi ñaõ hoûi toâi raèng: “Cuoäc ñôøi coù yù nghóa gì?” Toâi coù theå traû lôøi caâu hoûi ñoù nhö theá naøo ñöôïc ñaây? Bôûi vì ñieàu ñoù coøn phuï thuoäc vaøo möùc ñoä chín chaén vaø tröôûng thaønh cuûa chính baïn. Noù phuï thuoäc vaøo möùc ñoä nhieàu ít cuûa yù nghóa maø baïn ñaõ ñaët treân cuoäc ñôøi mình. Ñöøng hoûi cuoäc ñôøi coù yù nghóa gì maø tröôùc heát haõy töï hoûi mình xem mình coi cuoäc ñôøi naøy coù yù nghóa nhö theá naøo. Chính chuùng ta cho cuoäc ñôøi yù nghóa cuûa noù. Ñöøng ñi hoûi ngöôøi khaùc veà yù nghóa cuûa cuoäc ñôøi. Haõy ñem ñeán cho taát caû moïi thöù nhöõng yù nghóa cuûa chính mình. Ñieàu naøy raát quan troïng. Moãi khi coù ñieàu gì ñoù xaûy ra, haõy coá gaéng tìm ra: “Nhaát ñònh phaûi coù moät yù nghóa naøo ñoù ñaèng sau kinh nghieäm taâm linh naøy; caàn phaûi tìm hieåu xem taïi sao mình phaûi ñoái dieän vôùi hoaøn caûnh naøy?” Duø xaáu hay toát, taát caû moïi kinh nghieäm, moïi hoaøn caûnh ñeàu coù yù nghóa rieâng cuûa noù. Neáu khoâng thaáu hieåu yù nghóa cuûa noù moät caùch ñuùng ñaén, raát coù theå chuùng ta seõ boû lôõ cô hoäi, khoâng taän duïng ñöôïc hoaøn caûnh ñoù ñeå roài laïi phaûi vöôùng vaøo raéc roái nöõa. Cho duø chuùng ta coù ñöôïc kinh nghieäm xaáu hay toát, ñieàu quan troïng laø phaûi nhìn saâu vaøo noù vaø tìm hieåu xem: “Ñieàu naøy coù yù nghóa gì ñoái vôùi mình ñaây?” YÙ nghóa cho mình chöù khoâng phaûi cho nhöõng ngöôøi khaùc. Chuùng ta thöôøng coù taät cöù muoán tìm kieám yù nghóa cho moïi ngöôøi vaø ñoâi khi ngöôøi ta laïi chaúng heà ñoàng yù vôùi chuùng ta veà caùi yù nghóa ñoù. Vì vaäy, ñöøng hoûi xem coù ai ñoàng yù vôùi yù nghóa cuûa mình hay khoâng maø haõy chæ neân töï hoûi chính mình maø thoâi. Coù luùc toâi ñaõ laøm ñöôïc nhöõng vieäc thaät söï raát coù yù nghóa ñoái vôùi chính mình. Tuy theá, haàu heát taát caû baïn beø cuûa toâi ñeàu noùi: “Caùi ñoù thaät voâ nghóa. Taïi sao anh laïi laøm vieäc ñoù? Chaéc anh ñieân roài!” Neáu toâi nghe lôøi hoï, thì haún laø toâi ñaõ ñaùnh maát yù nghóa cuûa mình roài. Haàu heát moïi ngöôøi chuùng ta ñeàu coù xu höôùng tin vaøo nhöõng gì ngöôøi khaùc nghó vaø baûo chuùng ta laøm hôn laø töï tin vaøo chính baûn thaân mình. Chuùng ta khoâng coù ñuû töï tin. Haõy boû qua moät beân nhöõng gì ngöôøi khaùc noùi. Baïn coù theå coù nhöõng tieâu chuaån giaù trò khaùc vôùi gia ñình vaø baïn beø cuûa baïn vaø hoï coù theå seõ chæ trích hay cheâ cöôøi baïn. Daãu sao, taát caû nhöõng ngöôøi böôùc chaân ñi treân con ñöôøng phaùt trieån taâm linh naøy ñeàu vöôùng phaûi caùi caûnh bò hieåu laàm nhö theá. Baïn caàn phaûi töï tin vaøo chính mình: “Toâi bieát mình ñang laøm gì vaø toâi bieát ñieàu ñoù coù yù nghóa nhö theá naøo ñoái vôùi toâi. Neáu noù chaúng coù yù nghóa gì ñoài vôùi nhöõng ngöôì khaùc, thì ñoù chaúng phaûi laø vaán ñeà cuûa toâi.” Chòu söï kieåm tra vaø thöû thaùch laø ñieàu raát toát. Chuùng ta tröôûng thaønh vaø hoïc hoûi ñöôïc töø chính vieäc vöôït qua caùc baøi kieåm tra ñoù. Chuùng ta caép saùch ñeán tröôøng, chuùng ta hoïc vaø chuùng ta thi. Chuùng ta vöôït qua ñöôïc kyø thi ñoù vaø hoïc leân lôùp cao hôn, ñaây cuõng chính laø caùch chuùng ta soáng cuoäc ñôøi mình. Moãi khi vöôït qua ñöôïc moät baøi thi, chuùng ta laïi hoïc hoûi vaø tröôûng thaønh leân. Chuùng ta tröôûng thaønh vaø chín chaén, khoâng ñeán noãi nhanh nhö toác ñoä laõo hoùa cuûa mình. Moät soá ngöôøi maëc duø coøn raát treû, song hoï ñaõ thuïc söï tröôûng thaønh. Söï tröôûng thaønh vaø chín chaén cuûa baïn khoâng phuï thuoäc vaøo soá naêm baïn ñaõ soáng treân ñôøi. Söï tröôûng thaønh phuï thuoäc vaøo vieäc baïn ñaõ hoïc hoûi ñöôïc bao nhieâu töø nhöõng kinh nghieäm soáng cuûa chính mình, chöù khoâng phaûi töø saùch vôû, khoâng phaûi töø nhöõng ngöôøi khaùc – maø töø chính cuoäc ñôøi baïn. Moät trong nhöõng nieàm vui cuûa cuoäc soáng laø: bieát raèng mình ñang tröôûng thaønh, moãi ngaøy troâi qua baïn ñang lôùn leân. Toâi coi taát caû nhöõng baøi kieåm tra nhö laø nhöõng kinh nghieäm toát cho mình. Toâi hy voïng laø caùc baïn cuõng coù theå töï noùi vôùi mình nhö theá. Moät ngöôøi baïn ñaõ noùi ñieàu naøy vôùi toâi vaø toâi raát thích. Coù moät thôøi toâi ñaõ nghó raèng, thaät khoù chòu khi cöù phaûi ñöông ñaàu vôùi moät vaán ñeà khoù khaên naøo ñoù. Toâi thöôøng coá gaéng toáng khöù noù ñi hoaëc laø ñaåy cho ai ñoù giaûi quyeát thay mình. Moãi khi phaûi ñoái maët vôùi khoù khaên, chuùng ta thöôøng coù taâm lyù muoán ñaåy noù cho ngöôøi khaùc giaûi quyeát thay; cha, meï seõ giaûi quyeát vieäc ñoù cho mình. Hoaëc giaû nhö baïn ñaõ coù gia ñình thì laïi troâng chôø choàng mình, vôï mình seõ laøm vieäc ñoù thay mình. Ñoâi khi chuùng ta coøn troâng chôø vaøo caû con caùi seõ gaùnh vaùc hoä cho mình nöõa. “Tröôùc kia toâi thöôøng tìm caùch laõng traùnh khoù khaên hoaëc ñaåy cho ngöôøi khaùc giaûi quyeát thay mình”. Ngöôøi ñoù seõ thaät söï laø moät con ngöôøi haïnh phuùc khi coù theå noùi raèng: “Nhöng caùi thôøi aáy ñaõ xa xöa roài”. Hoï khoâng coøn troâng chôø ngöôøi khaùc seõ giaûi quyeát thay cho mình nöõa. Ngaøy ñoù quaû laø moät ngaøy vó ñaïi trong cuoäc ñôøi toâi, caùi ngaøy maø toâi ñaõ phaùt hieän ra muïc ñích vaø yù nghóa kyø dieäu cuûa moïi khoù khaên. Taát caû moïi khoù khaên ñeàu coù muïc ñích vaø yù nghóa cuûa noù. Noù laø moät baøi hoïc maø chuùng ta caàn phaûi hoïc hoûi ñeå tröôûng thaønh. Ñuùng theá, noù coù moät yù nghóa thaät tuyeät vôøi. Moät soá ngöôøi thöôøng caàu mong cho mình ñöôïc soáng moät cuoäc ñôøi bình yeân, xuoâi cheøo maùt maùi, khoâng khoù khaên, khoâng gian khoå cô haøn; nhöng toâi thì khoâng heà caàu mong moät cuoäc soáng nhö theá cho baát cöù ngöôøi naøo trong caùc baïn. Caùi toâi nguyeän caàu cho caùc baïn laø coù ñöôïc moät nghò löïc phi thöôøng ñeå giaûi quyeát moïi khoù khaên cuûa mình moät caùch yù nghóa ñeå tröôûng thaønh leân. Muïc ñích cuûa cuoäc ñôøi chuùng ta laø ñeå tröôûng thaønh, laø ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà cuûa mình moät caùch chaùnh nieäm vaø yù nghóa. Trí tueä seõ ñeán vaø chaùnh nieäm cuõng ñeán cuøng. Baïn caàn chaùnh nieäm vaø baïn caàn phaùt trieån trí tueä. Baïn caàn phaûi luoân luoân saün saøng, luoân luoân ñöôïc chuaån bò, luoân luoân tænh thöùc vaø khoâng phaûn öùng moät caùch maùy moùc. Khi chuùng ta phaûn öùng moät caùch maùy moùc, chuùng ta khoâng giaûi quyeát ñöôïc caùc vaán ñeà cuûa mình moät caùch coù yù nghóa, bôûi vì caùc phaûn öùng maùy moùc ña phaàn dieãn ra moät caùch voâ thöùc vaø thöôøng laø khoâng coù trí tueä. Caùc phaûn öùng maùy moùc thöôøng laø khoâng thích hôïp, khoâng kheùo leùo. Moãi khi ñoái dieän vôùi moät vaán ñeà khoù khaên, chuùng ta phaûi töï nhaéc nhôû mình: “Haõy chaùnh nieäm, haõy chaùnh nieäm ñi!” Haõy thong thaû, khoan thai. Haõy traàm tónh vaø ñöøng nghó noù laø vaán ñeà cuûa rieâng baûn thaân mình. Ñöøng phaûn öùng laïi noù töø nhöõng tình caûm caù nhaân. Haõy nhìn noù töø moät taàm nhìn cao hôn. Haõy chaùnh nieäm, bôûi vì khi chaùnh nieäm, baïn seõ coù caûm giaùc mình ñöùng treân taát caû moïi söï. Baïn coù theå thaáy ñöôïc taát caû moïi thöù nhö theå chuùng ñang dieãn ra döôùi taàm maét mình. Baïn coù theå thaáy bao quaùt ñöôïc taát caû; thaáy ñöôïc caùc söï vieäc lieân keát vôùi nhau ra sao, caùi gì seõ xaûy ra tieáp theo, moïi ngöôøi ñang laøm gì, nhöõng löïc taùc ñoäng naøo tham gia vaø dieãn bieán tình hình thöïc teá ra sao. Haõy coá gaéng coù ñöôïc caùi taàm nhìn ñoù nhieàu hôn moãi ngaøy. Ñieàu toát ñeïp nhaát maø baïn coù theå laøm ñöôïc laø: sôùm mai thöùc daäy sôùm, haønh thieàn vaø töï ñieàu chænh mình vaøo trong traïng thaùi taâm ñoù. Traïng thaùi taâm raát quan troïng. Khi baïn ôû trong traïng thaùi taâm ñuùng ñaén, thích hôïp thì baát cöù söï vieäc khoâng may naøo xaûy ñeán, baïn cuõng ñaõ saün saøng ñeå öùng phoù. Chaùnh nieäm ñem ñeán cho baïn moät traïng thaùi taâm xaû, moät noäi taâm quaân bình, khieán baïn trôû neân traàm tónh vaø xaû ly. Xaû ly khoâng coù nghóa laø baïn trôû neân baøng quan vôùi moïi thöù. Xaû ly nghóa laø khoâng ngaõ maïn, töï cao, khoâng nhìn nhaän söï vieäc döôùi goùc ñoä caù nhaân vaø khoâng bò dính chaáp vaøo keát quaû. Khoù khaên laø nhöõng kinh nghieäm toát ñeå chuùng ta hoïc hoûi vaø truôûng thaønh. Neáu khoâng muoán ñoái dieän vôùi khoù khaên, baïn seõ khoâng bao giôø hoïc hoûi ñöôïc ñieàu gì, baïn seõ khoâng theå tröôûng thaønh, cho duø con ngöôøi baïn ñaõ lôùn tuoåi, nieân cao laõo haïp ñeán maáy ñi chaêng nöõa.
Toâi bieát moät ngöôøi, naêm nay baø aáy cuõng chöøng 50 tuoåi. Boá baø aáy ñaõ cheát caùch ñaây 3 naêm. Khi ñoù baø aáy 47 tuoåi. Baø ta khoùc raát nhieàu vaø than raèng: “Boá toâi chaêm soùc toâi nhö theå toâi vaãn coøn laø moät ñöùa beù, cho ñeán taän khi oâng aáy cheát vaø ñeán baây giôø toâi vaãn chöa tröôûng thaønh chín chaén ñöôïc.” Boá baø aáy giaûi quyeát taát caû moïi coâng chuyeän trong gia ñình. OÂng aáy laø ngöôøi raát gia tröôûng vaø coù quyeàn uy lôùn. OÂng quyeát ñònh thay cho taát caû moïi ngöôøi. Khoâng ai caàn phaûi quyeát ñònh moät ñieàu gì caû. Khi oâng maát ñi, trong nhaø khoâng ai bieát phaûi laøm gì. Moät cuoäc ñôøi khoâng khoù khaên, khuùc maéc laø moät cuoäc ñôøi caèn khoâ vaø voâ vò. Ñoù laø moät cuoäc ñôøi thaät ngaây ngoâ, aáu tró, voâ vò vaø voâ nghóa, khoâng heà coù cô hoäi tröôûng thaønh veà maët taâm linh. Thöïc ra, chính nhöõng hoaøn caûnh khoù khaên trong cuoäc soáng môùi laø nhöõng cô hoäi ñeå chuùng ta hoïc hoûi vaø phaùt trieån caùc phaåm chaát taâm linh cuûa mình. Khi ngöôøi ta cö xöû teä baïc vôùi mình, thì ñoù laø moät cô hoäi ñeå mình chaùnh nieäm maø khoâng saân haän, khoâng oaùn gheùt hoï vaø khoâng phaûn öùng quaù möùc. Khi cuoäc soáng trôû neân khoù khaên, baát thuaän lôïi thì ñoù laø moät cô hoäi ñeå chuùng ta laøm cho cuoäc soáng cuûa mình trôû neân ñôn giaûn hôn. Taát caû moïi khoù khaên ñeàu laø cô hoäi. Neáu baïn hieåu ñöôïc ñieàu naøy vaø xem taát caû moïi vaán ñeà chæ laø cô hoäi cho mình, thì khi ñoù cuoäc ñôøi baïn seõ caøng ngaøy caøng coù yù nghóa hôn. Ñeå coi taát caû moïi vaán ñeà, moïi hoaøn caûnh khoù khaên nhö laø cô hoäi, chuùng ta caàn phaûi coù chaùnh nieäm. Chuùng ta phaûi luoân luoân chaùnh nieäm. Chaùnh nieäm phaûi luoân luoân coù maët saün saøng trong taâm baïn. Chuùng ta phaûi taän duïng taát caû moïi cô hoäi ñeå soáng vôùi lyù töôûng taâm linh cuûa mình. Lyù töôûng taâm linh cuûa baïn laø gì? Khi coøn treû, toâi coù raát nhieàu lyù töôûng. Toâi thöôøng oâm aáp moät lyù töôûng naøo ñoù, roài sau moät thôøi gian laïi thaáy khoâng thoûa maõn vôùi noù vaø vöùt boû noù ñi. Ñoâi khi toâi soáng maø chaúng coù moät lyù töôûng naøo ñeå soáng vì noù, hay soáng vôùi noù caû. Moät cuoäc soáng nhö vaäy quaû laø moät cuoäc soáng voâ ñònh höôùng, meâ môø, moät cuoäc soáng ñau khoå. Roài toâi laïi coá gaéng tìm moät caùi gì ñoù ñeå ñaùng soáng vì noù, nhaát ñònh phaûi tìm ra moät caùi gì ñoù xöùng ñaùng laøm muïc ñích vaø höôùng ñi cho cuoäc ñôøi mình chöù. Trong quaõng ñôøi ñoù, toâi coøn khaù thöïc duïng, chaïy theo vaät chaát vaø cuoäc soáng toâi khi ñoù haàu nhö voâ nghóa, bôûi vì moät quan nieäm soáng thöïc duïng, nghieâng naëng veà vaät chaát seõ laøm cho cuoäc soáng cuûa baïn trôû thaønh voâ nghóa. Toâi ñaõ coá tìm kieám moät ñieàu gì ñoù khieán cho cuoäc soáng cuûa mình coù yù nghóa, nhöng raát khoù ñeå tìm cho ra moät lyù töôûng, moät muïc ñích thaät söï cho mình. Tuy nhieân khi baét ñaàu nghieân cöùu giaùo lyù ñaïo Phaät, daàn daàn toâi ñaõ baét ñaàu traân troïng, ñaùnh giaù cao moät soá ñieàu choã naøy choã kia trong ñoù. Toâi chöa theå hieåu heát ñöôïc taát caû moïi ñieàu. Thôøi ñoù toâi laø moät keû hoaøi nghi vaø raát cöùng ñaàu, cöùng coå, khoâng deã chaáp nhaän baát cöù ñieàu gì töø baát cöù moät ngöôøi naøo. Toâi luoân saün saøng ñeå khoâng tin vaøo baát cöù ai, ñeå luoân nghi ngôø taát caû; tuy nhieân toâi ñaõ baét ñaàu hoïc hoûi ra moät ñieàu gì ñoù. Chaúng haïn, toâi ñaõ bieát ñaët mình vaøo vò trí cuûa ngöôøi khaùc maø suy nghó vaø lyù töôûng cuûa toâi luùc ñoù laø: khoâng laøm toån thöông ñeán baát cöù moät ai caû. Toâi khoâng muoán bò toån thöông, vì vaäy toâi nghó ñieàu quan troïng ñoái vôùi mình laø khoâng ñöôïc laøm toån thöông baát cöù ai. Ñoái vôùi toâi, khoâng muoán bò toån thöông coù nghóa laø toâi khoâng muoán bò ngöôøi khaùc löøa doái, khoâng muoán bò xuùc phaïm, sæ nhuïc, khoâng muoán bò ñoái xöû thieáu toân troïng. Do ñoù, neáu toâi cuõng ñoái xöû moät caùch thieáu toân troïng vôùi ngöôøi khaùc, neáu toâi laøm toån thöông ñeán hoï thì ñieàu ñoù coù nghóa raèng toâi laø keû hai maët. Ñoù laø ñieàu khoâng toát. Vì vaäy toâi ñaõ nuoâi döôõng lyù töôûng naøy vaø cho ñeán nay noù vaãn laø lyù töôûng soáng cuûa toâi. Neáu toâi muoán ñöôïc yeâu thöông thì toâi phaûi laø moät ngöôøi deã thöông. Toâi phaûi hoïc caùch yeâu thöông ngöôøi. Ñieàu ñoù raát khoù vaø toâi vaãn coøn ñang hoïc caùch ñeå yeâu thöông voâ ñieàu kieän. Neáu toâi muoán ñöôïc ngöôøi khaùc toân troïng thì toâi phaûi bieát toân troïng ngöôøi. Neáu toâi muoán ñöôïc ñoái xöû moät caùch chaân thaønh thì toâi cuõng phaûi ñoái xöû chaân thaønh vôùi ngöôøi, vaø ñieàu ñoù ñaõ trôû thaønh lyù töôûng cuûa toâi.
Ngaøy toâi coøn hoïc trong tröôøng ñaïi hoïc, moãi khi phaûi khai sô yeáu lyù lòch, ñeán muïc “Toân giaùo cuûa baïn laø gì?”, toâi luoân luoân khai laø: “vaãn chöa theo moät toân giaùo naøo “. Hoài ñoù toâi vaãn chöa theo moät loaïi toân giaùo naøo caû. Ñieàu ñoù raát thaät bôûi vì luùc ñoù toâi vaãn chöa theå quyeát ñònh mình seõ tin vaøo caùi gì. Toâi khoâng heà tin baát cöù loaïi toân giaùo naøo, nhöng khi baïn beø toâi hoûi: “Anh theo toân giaùo naøo?” Toâi traû lôøi raèng: “Toân giaùo cuûa toâi laø söï chaân thaät.”
Neáu baïn xaây döïng neân moät lyù töôûng cho mình vaø thöïc loøng tin vaøo lyù töôûng ñoù thì haõy laáy loøng chaân thaät laøm lyù töôûng cho mình: “Söï chaân thaät laø toân giaùo cuûa toâi.” Toâi nghó khi ñoù baïn seõ thaønh ñaït ñöôïc taát caû moïi thöù trong cuoäc soáng cuûa mình. Moãi khi laøm moät vieäc gì ñoù, baïn haõy thaønh thöïc töï hoûi chính mình xem: “Taïi sao toâi laøm ñieàu ñoù?” Baây giôø baïn ñang ngoài ôû ñaây, haõy töï hoûi mình xem: “Taïi sao toâi ôû ñaây? Toâi mong ñôïi ñieàu gì? Toâi ñang laøm gì? Lyù töôûng cuûa toâi laø gì?” Ñaây laø nhöõng caâu hoûi cöïc kyø quan troïng. Baát cöù moät lyù töôûng taâm linh naøo baïn oâm aáp, duø ñoù laø tình thöông, taâm töø bi hay söï chaân thaät, haõy giöõ laáy noù vaø thöïc loøng gaén boù vôùi noù. Laøm nhö vaäy baïn seõ phaùt trieån ñöôïc taát caû caùc phaåm chaát taâm linh khaùc, taát caû moïi thöù seõ ñi cuøng theo noù. Veà sau, toâi chuyeån sang laáy chaùnh nieäm laøm lyù töôûng cho mình. Khi moïi ngöôøi hoûi toâi: “Toân giaùo cuûa anh laø gì?” Toâi noùi raèng: “Toân giaùo cuûa toâi laø chaùnh nieäm.” Toâi coá gaéng chaùnh nieäm caøng nhieàu caøng toát, ôû moïi nôi choán, ôû baát cöù choã naøo, vaøo baát cöù luùc naøo, bôûi vì neáu baïn chæ taäp giöõ chaùnh nieäm töø 7.30 ñeán 8.30 moãi toái vaø boû queân noù trong suoát thôøi gian coøn laïi thì baïn chæ ñang töï löøa doái chính mình maø thoâi. Haõy töï hoûi mình xem: “Lyù töôûng cuûa mình laø gì?” vaø neáu baïn laáy chaùnh nieäm laøm lyù töôûng cho mình thì haõy töï hoûi xem: “Mình coù thöïc söï laøm ñieàu ñoù trong suoát thôøi gian tænh thöùc hay khoâng?” Baïn haõy coá gaéng giöõ chaùnh nieäm töø khi môû maét thöùc daäy vaøo buoåi saùng cho ñeán khi leân giöôøng ñi nguû, vaø maëc duø ñoâi luùc coù theå baïn seõ queân, bôûi vì queân laø ñieàu raát töï nhieân vaø raát deã xaûy ra, nhöng ñöøng coá tình queân noù. Roài khi ñoù haõy töï nhaéc nhôû mình raèng: “Toâi ñang coá gaéng heát mình ñeå chaùnh nieäm trong moïi hoaøn caûnh, ôû moïi nôi, trong moïi luùc.” Vaø neáu laøm ñöôïc ñieàu ñoù, baïn seõ phaùt trieån ñöôïc taát caû caùc phaåm chaát taâm linh khaùc cuûa mình. Vì vaäy, chæ caàn laøm moät vieäc ñoù thoâi, nhöng haõy laøm heát mình, ñoù laø ñieàu raát quan troïng. Chuùng ta phaûi taän duïng taát caû moïi cô hoäi ñeå soáng vôùi lyù töôûng taâm linh cuûa mình, khoâng chæ trong coâng taùc töø thieän, khoâng chæ trong caùc coâng vieäc chính cuûa ñôøi mình maø caû ôû trong nhaø, treân ñöôøng phoá, nôi chôï buùa vaø trong moái quan heä töông giao vôùi taát caû moïi ngöôøi thuoäc moïi taàng lôùp xaõ hoäi, moïi nôi moïi choã. Neáu baïn laøm ñöôïc ñieàu ñoù, baïn seõ caûm nhaän ñöôïc söï maõn nguyeän luoân hieän höõu trong mình. Maëc duø vaãn bieát raèng mình chöa phaûi laø hoaøn haûo, song baïn vaãn luoân luoân caûm thaáy moät söï thanh thaûn vaø maõn nguyeän trong loøng. Kieán thöùc, töï thaân noù coù raát ít giaù trò, nhöng chính söï vaän duïng thöïc teá cuûa kieán thöùc môùi ñem laïi giaù trò cho noù. Khi baïn ñaõ hoïc hoûi vaø hieåu ñöôïc chaùnh nieäm nghóa laø gì, hieåu bieát noù qua kinh nghieäm thöïc teá, baïn seõ bieát ñöôïc taâm mình. Baïn seõ thaáy ñöôïc söï khaùc bieät veà phaåm chaát cuûa taâm khi chaùnh nieäm vaø khi thaát nieäm, chaúng haïn khi ñaõng trí queân mình hay mô moäng vaån vô, neáu thöïc söï nhaän thöùc roõ hai traïng thaùi taâm naøy, baïn seõ choïn caùi naøo? Taát nhieân laø baïn choïn chaùnh nieäm. Khi thaát nieäm, khi ñaõng trí queân mình, khi moäng aûo giöõa ban ngaøy, baïn ñang cho pheùp taát caû caùc loaïi suy nghó loäng haønh trong taâm, ñeå cho taát caû caùc loaïi coû daïi moïc lan traøn trong ngoâi vöôøn cuûa mình. Thieàn taäp cuõng gioáng nhö coâng vieäc chaêm soùc moät maûnh vöôøn. Baïn phaûi laøm coû cho maûnh vöôøn cuûa mình haàu nhö moãi ngaøy, bôûi vì coû daïi khoâng ngôùt theo gioù bay vaøo vöôøn baïn. Gioáng coû rôi xuoáng vöôøn, neáu nhìn thaáy khi chuùng môùi rôi vaøo, baïn coù theå nhaët boû ñöôïc ngay, nhöng neáu khoâng nhìn thaáy, chuùng seõ nhanh choùng moïc traøn lan. Neáu coû coøn non, baïn vaãn coù theå nhoå boû deã daøng, song neáu ñeå yeân moät thôøi gian daøi, chuùng seõ aên saâu beùn reã um tuøm, raát khoù tieät tröø. Neáu baïn ñeå coû daïi moïc kín caû khu vöôøn, hoa cuûa baïn seõ khoâng coù cô hoäi lôùn leân, bôûi vì coû daïi ñaõ xanh um laán aùt caû hoa. Chuùng huùt heát dinh döôõng vaø nöôùc ñeå nuoâi caây, hoa seõ khoâng coù ñuû chaát ñeå lôùn. Thieàn taäp cuõng gioáng nhö coâng vieäc laøm vöôøn. Baïn phaûi chaêm soùc maûnh vöôøn cuûa mình moãi ngaøy, laøm ñaát tôi xoáp leân vaø töôùi taåm cho caây.
Ñieàu quan troïng laø caùch chuùng ta soáng cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa mình ra sao, caùch chuùng ta söû duïng nhöõng nguoàn löïc coù ñöôïc moät caùch höõu ích nhö theá naøo vaø caùch chuùng ta ñoái xöû vôùi nhöõng ngöôøi xung quanh vôùi tình thöông nhö theá naøo. Chæ ngoài thu lu moät goùc haønh thieàn thì khoâng ñuû. Khi chuùng ta trôû neân nhaïy caûm hôn vôùi baûn thaân mình, chuùng ta seõ nhaïy caûm hôn ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khaùc. Coù khaû naêng yeâu thöông ñöôïc moïi ngöôøi, ñoù laø ñieàu raát quan troïng. Khi thöïc haønh thieàn tueä quaùn Vipassana, chuùng ta cuõng neân thöïc haønh moät soá loaïi thieàn khaùc nöõa ñeå hoã trôï cho thieàn Vipassana. Moät trong soá thieàn ñoù laø thieàn taâm töø, töùc laø tu döôõng tình thöông vaø taám loøng töø aùi, nhaân haäu. Khoâng coù taâm töø, chuùng ta khoâng theå nuoâi döôõng traùi tim mình. Noù cuõng gioáng nhö vieäc töôùi nöôùc vaø boùn phaân, laøm cho ñaát maøu môõ nuoâi caây. Taâm töø (metta) bao goàm caû taâm bi, taâm hyû, vaø taâm xaû (karuna, mudita, upekkha). Nieäm töôûng ñeán caùc phaåm chaát cuûa Ñöùc Phaät laø lyù töôûng cao nhaát, laø söï thaønh ñaït cao nhaát veà taâm linh. Yeâu meán vaø kính tin Ñöùc Phaät laø vieäc laøm raát coù yù nghóa, bôûi vì Ngaøi laø hieän thaân cho muïc ñích cuûa chuùng ta. Ngaøi laø baäc ñaïo sö cuûa chuùng ta. Caøng hieåu nhieàu veà Ñöùc Phaät vaø caøng kính yeâu Ngaøi, baïn seõ caøng caûm thaáy haïnh phuùc hôn trong phaùp haønh cuûa mình. Moät soá ngöôøi chaúng bao giôø chòu nghó ñeán ñieàu ñoù moät caùch saâu saéc. Hoï nghó raèng chæ caàn haønh thieàn, theá laø ñuû. Khoâng, chuùng ta caàn phaûi yeâu thöông vaø kính tin moät ngöôøi naøo ñoù, chuùng ta phaûi toân vinh moät ai ñoù laøm thaày mình. Choïn ñöôïc moät ngöôøi thaày ñuùng ñaén laø ñieàu voâ cuøng quan troïng. Neáu choïn phaûi moät ngöôøi thaày sai laàm, baïn seõ gaëp raéc roái lôùn. Baïn cuõng neân quaùn nieäm caû veà caùi cheát nöõa, bôûi cuoäc ñôøi naøy thaät quaù ngaén nguûi.
Ngay caû khi baïn soáng ñöôïc ñeán 80, 90 hay 100 tuoåi ñi nöõa, thì noù cuõng chaúng thaám thaùp gì so vôùi voøng luaân hoài daøi ñaêng ñaúng naøy. Cuoäc ñôøi naøy roài seõ troâi qua raát nhanh, vaø noù chæ laø moät kieáp soáng tieáp noái sau moät kieáp sinh toàn khaùc. Ñoù laø moät soá theå loaïi thieàn baïn caàn thöïc haønh ñeå giuùp taâm mình thöïc söï chuyeân chuù, taäp trung vaøo thieàn Vipassana. Neáu khoâng chuùng ta seõ bò xao laõng raát nhieàu thöù. Ñieàu quan troïng laø vieäc chuùng ta soáng cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa mình nhö theá naøo. Taát caû moïi phöông dieän trong cuoäc soáng cuûa chuùng ta ñeàu coù lieân keát chaët cheõ vôùi nhöõng phöông dieän khaùc. Haõy traàm tónh, thong thaû vaø ñeå nhöõng yù töôûng naøy thaåm thaáu saâu trong taâm baïn. Taát caû moïi maët cuûa cuoäc soáng ñeàu coù lieân keát vôùi nhöõng phaàn khaùc trong cuoäc ñôøi baïn. Baïn khoâng theå chia cheõ rieâng reõ moïi thöù ra ñöôïc. Söï chia cheõ, ngaên oâ xeáp hoäp naøy laø ñieàu raát phoå bieán trong theá giôùi ngaøy nay. Chuùng ta cöù nghó raèng mình coù theå taùch rôøi moïi thöù ra khoûi nhau ñöôïc. Chaúng haïn coù moät thieàn sinh toâi bieát, laø moät doanh nhaân, tuy nhieân anh ta khoâng trung thöïc trong coâng vieäc laøm aên. Anh ta thöôøng noùi doái. Khi moät ngöôøi baïn chæ ra ñieàu ñoù: “Anh haønh thieàn, nhöng trong luùc laøm aên, anh laïi chaúng heà trung thöïc tyù naøo”. Anh ta ñaùp: “OÀ, ñoù laø hai vieäc khaùc nhau chöù”. Anh ta nghó raèng mình coù theå löøa doái trong coâng chuyeän laøm aên, roài sau ñoù ñi ñeán thieàn vieän haønh thieàn vaø mong ñöôïc giaùc ngoä. Baïn khoâng theå laøm nhöõng vieäc nhö theá ñöôïc. Neáu baïn laø ngöôøi chaúng heà bieát yeâu thöông, laïnh luøng, saét ñaù vaø nhaãn taâm trong quan heä vôùi ngöôøi, roài laïi ñeán thieàn vieän haønh thieàn ñeå mong giaùc ngoä, thì seõ khoâng coù caùch naøo khieán cho ñieàu ñoù xaûy ra ñöôïc ñaâu. Baïn khoâng theå chia cheõ moïi thöù theo caùch ñoù ñöôïc. Taát caû moïi maët trong cuoäc soáng cuûa chuùng ta ñeàu coù lieân quan, keát noái vôùi nhöõng maët khaùc cuûa cuoäc soáng. Chaân lyù naøy laø neàn taûng cô baûn cho moät cuoäc ñôøi giaùc ngoä. Neáu baïn thöïc söï mong muoán phaùt trieån caùc phaån chaát noäi taâm thì haõy phaùt trieån trí tueä vaø chaùnh nieäm ôû taát caû moïi nôi vaø trong taát caû moái quan heä. Baát cöù vieäc gì baïn laøm, haõy laøm moät caùch thaät caån thaän vaø chaùnh nieäm. “Toâi coù thöïc söï trung thöïc khoâng? Toâi coù laø moät ngöôøi bieát yeâu thöông khoâng? Toâi coù chaùnh nieäm khoâng?” Neáu baïn coù theå laøm ñöôïc ñieàu naøy - vaø thöïc söï noù cuõng khoâng deã laøm ñöôïc ñaâu; neáu baïn coù theå laøm moät caùch kieân trì, baïn seõ phaùt trieån ñöôïc caùc phaåm chaát taâm linh cuûa mình vaø thieàn seõ trôû thaønh baûn chaát cuûa baïn. Song neáu baïn laøm moät ñieàu gì ñoù khoâng töông öng, kheá hôïp vôùi phaùp haønh cuûa mình, thì xung ñoät seõ chaát chöùa trong taâm baïn. Vôùi nhöõng xung ñoät noäi taâm nhö theá, baïn seõ khoâng theå thöïc söï phaùt trieån ñöôïc tueä giaùc thaåm saâu. Ñoù laø moät soá ñieàu toâi muoán caùc baïn haõy ghi nhôù, haõy suy nghó vaø ñöa vaøo thöïc haønh trong thöïc teá. Nuùi röøng Vieân Khoâng Muøa daâng y 2006
|